Әр күн сайын брендтер тұтынушылардың назарымен және сенімімен бәсекелеседі. Аудиториямен адал қарым-қатынас орнатудың тиімді жолы — эмоциялық байланыс құру. Бұған бренд атрибуттары көмектеседі. Брендіңіздің мақсатты аудиторияда эмоция тудыратынын түсінуге көмектесетін базалық элементтерден чек-лист дайындадық.
Брендтің негізгі атрибуттары
Бренд атрибуттары — компания бейнесін құрап, қабылдауды қалыптастыратын құрамдас бөліктер. Базалық элементтерге атау, ұран, фирмалық стиль, маскот, музыкалық айдентика, tone of voice және клиенттерге қызмет көрсету жатады. Осы элементтердің әрқайсысы бренд құндылықтарын жеткізіп, эмоциялық байланыс орнатуға көмектеседі.
1. Атау
Бренд атауы — тұтынушылар ең жиі ұшырасатын басты элемент. Сәтті таңдалған атау назар аудартады, ықылас тудырады әрі өзі-ақ жарнамаға айналады.
Атауыңыз дұрыс эмоция оятатынын осылай тексеруге болады:
- Логикалық әрі мәнін ашады. Бренд атауы аудиторияға сіздің бағытыңызды меңзеуі керек: туризм («Авиасейлс»), спорт («Спортмастер») не кітаптар («Читай-город») болса да. Идея табуда ассоциация әдісі жақсы көмектеседі.
- Бірегей. Нарықты зерттеп, бәсекелестерден ерекшелендіретін атау таңдаңыз. Мысалы, тағы бір онлайн-мектеп атауына «Skill» қосу қазір өзекті емес: нарық мұндай мысалдарға толы.
- Оқуға және есте сақтауға оңай. Қазақстанда кириллицаны қолданыңыз, күрделі сөздерден, сандар мен омонимдерден қашыңыз. Адамдар қалай есте сақтайтынын тексеріңіз: бірнеше адамнан есту бойынша жаздырып, бірнеше күннен соң қайта сұрап көріңіз.
- Жағымды эмоция оятады. Атау нейтрал не жағымды болуы керек, жағымсыз ассоциацияларсыз. Ерекше жағдай — провокация немесе вирустық маркетинг қолданатын брендтер, мысалы, «Ёбидоёби».
- Құқықтық тұрғыдан бос. Болашақта мәселе туындамас үшін тауар белгісі мен доменді тексеріңіз.
Атау арқылы эмоциялық байланысты күшейту үшін юмор («Чёсамыйумный»), ұйқас (Double Bubble Tea), негізін қалаушының тұлғасын көрсету («Петрович») немесе аббревиатуралар (ЦИАН) қолдануға болады.
2. Ұран
Ұран — бренд философиясын білдіретін, аудиторияда орнықты ассоциация қалыптастыратын ықшам тіркес.
Ұран тиімді болу үшін ол:
- қысқа болуы керек (2–7 сөз);
- айқын тәсілдер арқылы есте қалуы керек (ұйқас, юмор, метафоралар);
- штамп пен клишеден аулақ болуы керек;
- нақты ойды жеткізуі керек;
- аудиториямен түсінікті тілде сөйлесуі керек.
Күшті ұрандарға мысалдар:
- «Бәрі табылады» («Яндекс»);
- «Just do it» (Nike);
- «Берілмеңіз — салыңыз» («Строительный двор»).
Жақсы ұран брендтің бөлшегіне айналып, оны бәсекелестер арасынан ерекшелендіреді.
3. Tone of Voice (ToV)
Tone of Voice — брендтің дауысы, клиенттермен қарым-қатынас жасау стилі. Ол компанияның қабылдануын қалыптастырып, эмоциялық байланыс орнатуға көмектеседі.
Маңыздысы — ToV аудиторияңызға сай болуы. Мысалы:
- ресми стиль (Госуслуги);
- еркін қарым-қатынас (ЮMoney);
- қатаң тәсіл (ВТБ);
- батыл тон (VIZIT).
ToV барлық коммуникация арналары бойынша бірыңғай болуы керек: әлеуметтік желіден бастап жарнамаға дейін. Бұл брендке қатысты берік ассоциациялар қалыптастырудың кілті.
4. Фирмалық стиль
Фирмалық стиль — брендті танытатын визуалды бөлігі. Айдентиканың негізгі элементтері — логотип, қаріптер және түстер палитрасы.
Визуалды қабылдау ерекшеліктерін ескеріңіз:
- Түс. Әрбір рең эмоция тудырады. Қызыл түс энергия мен құштарлықпен астасады, сондықтан оны фастфудта (KFC), тағам өнімдерінде (Coca-Cola) және ритейлде (H&M) жиі таңдайды.
- Типография. Қаріп бренд стилін көрсетіп, оқуға жеңіл болуы керек.
- Логотип. Түсінікті, бірегей әрі есте қаларлық болуы керек.
Қосымша түрде фирмалық элементтерді мерчте, қаптамада және корпоративтік айдентикада қолданып, клиенттердің сенімін нығайтыңыз.
5. Клиенттерге қызмет көрсету
Сервис — брендтің іс жүзіндегі көрінісі. Сапалы клиенттік тәжірибе адалдықты қалыптастырып, эмоциялық байланысты нығайтады.
Сервисті қалай жақсартуға болады:
- жауап күту уақытын қысқартыңыз;
- кері байланыс жинап, пікірлермен жүйелі жұмыс істеңіз;
- күтуден артық қызмет көрсетіңіз: адалдық бағдарламаларын қолданыңыз, бонустар мен сыйлықтар ұсыныңыз;
- құжаттармен және клиенттермен жылдам әрі сапалы жұмыс істеу үшін бизнес-процестерді автоматтандыруға арналған жүйелерді орнатыңыз және қосымша өңдеулер мен кеңейтулерді қолданыңыз.
6. Маскот
Маскот — брендті таныстыратын тұмар-қаһарман. Ол компанияны аудиторияға жақындатып, эмоциялық байланысты күшейтеді.
Маскот адам (Mr. Proper), жануар (Duolingo-ның үкісі) немесе объект (M&M’s) болуы мүмкін.
7. Музыкалық сүйемелдеу
Дыбыс — эмоцияны күшейтетін маңызды элемент. Ол әуен, джингл немесе аудиологотип болуы мүмкін.
Музыка аудиторияңызға сай екеніне көз жеткізіңіз. Мысалы, Coca-Cola-ның жаңа жылдық джинглі бірден мерекені еске салады.
Бренд құру — кешенді үдеріс. Тек логотип не ұран дайындау жеткіліксіз; бренд философиясын көрсетіп, оның позициялауын күшейтетін элементтердің тұтас жүйесін қалыптастыру маңызды. Эмоция оятатын бренд — жай ғана атрибуттар жиынтығынан әлдеқайда артық.
