Қашықтан қолжетімділік, орталықтандырылған сақтау, синхрондау — мұның бәрі бұлттық шешімдерді танымал етеді. Алайда тиісті қорғаныс болмаған жағдайда мұндай ақпарат осал болады. Төменде деректерді бұлтта барынша қауіпсіз ету және киберқылмыскерлерге жеңіл олжаға айналмау үшін не істеу керегін айтамыз.
1 — ші қадам. Шифрлауды пайдаланыңыз
Шифрлау — қауіпсіздіктің негізі. Бұл процесс файлдардың мазмұнын арнайы кілті барда ғана ашылатын кодталған түрге айналдырады.
Неліктен бұл маңызды: қаскүнем файлдарға қол жеткізсе де, кілтсіз олар пайдасыз болады.
Не істеу керек:
- бұлттық платформаңызда кіріктірілген шифрлау барына көз жеткізіңіз;
- жүктеп салмай тұрып, жергілікті шифрлау үшін VeraCrypt немесе Cryptomator сияқты жеке құралдарды пайдаланыңыз;
- күрделі кілттер құрып, оларды құрылғыдан бөлек, сенімді жерде сақтаңыз.
2 — ші қадам. Белсенділік журналын жүргізіңіз
Бұлт жүйесіндегі әрекеттерді талдау әдеттен тыс оқиғаларды уақытылы анықтап, олар елеулі қатерге айналмай тұрып әрекет етуге мүмкіндік береді.
Нені бақылау керек:
- әдеттен тыс IP-мекенжайларынан кіру әрекеттері;
- күмәнді әрекеттер: файлдарды жаппай өшіру, жүктеп алу немесе өзгерту;
- кіру кезінде жиі қателер.
Ұсынымдар:
- кіріккен мониторинг функцияларын қосыңыз (мысалы, Google Drive-де);
- күмәнді белсенділік туралы хабарламаларды баптаңыз;
- қол жеткізу және пайдаланушы әрекеттері журналдарын тұрақты қарап отырыңыз.
3 — ші қадам. Қолжетімділік құқықтарын басқарыңыз
Әр қызметкердің бәрін көруі шарт емес. Қолжетімділік аясы неғұрлым кең болса, кездейсоқ та, қасақана да деректердің сыртқа шығу қаупі соғұрлым жоғары.
Қалай әрекет ету керек:
- рөлдер мен тиісті қолжетімділік деңгейлерін тағайындаңыз. Мысалы, 1С шешімдерінде құқықтарды бірнеше рет басу арқылы баптауға болады;
- баптауларды мерзімді түрде тексеріп, жаңартыңыз, әсіресе міндеттері өзгергенде немесе қызметкер жұмыстан шыққанда;
- маңызды деректерге қол жеткізу үшін көпқадамды аутентификация жүйесін енгізіңіз.
4 — ші қадам. Резервтік көшірмелер жасаңыз
Ең сенімді бұлттық сервистердің өзі де істен шығуы мүмкін. Вирустық шабуылдар, жабдықтың ақауы немесе адами фактор — мұның бәрі деректердің жоғалуына әкелуі ықтимал.
Не істеу керек:
- автоматты резервтік көшіруді басқа қоймаға немесе физикалық тасымалдағыштарға баптаңыз;
- резервтік көшірмелер автоматты түрде жасалады деген шешімдерді таңдаңыз;
- қалпына келтіруді жүйелі түрде тексеріп, шынымен жұмыс істейтініне көз жеткізіңіз.
5 — ші қадам. Құрылғыларды қорғауды қамтамасыз етіңіз
Жеке гаджеттер арқылы бұлтқа қол жеткізу ыңғайлы, бірақ құрылғылар тиісінше қорғалмаған болса, бұл қауіпсіз емес.
Көмектесетін шаралар:
- тек корпоративтік немесе тексерілген құрылғыларды пайдаланыңыз;
- екі факторлы аутентификацияны міндетті түрде қосыңыз;
- құрылғыларды басқару (MDM) шешімдерін енгізіп, жоғалған жағдайда қашықтан бақылау немесе қолжетімділікті бұғаттау мүмкіндігін қамтамасыз етіңіз.
6 — ші қадам. Фишингтен қорғаныңыз
Фишинг — алаяқтықтың бір түрі, онда қаскүнемдер, мысалы, жалған сайттар арқылы құпия деректерге қол жеткізуге тырысады. Бір ғана абайсыз басу жүйенің бұзылуына әкелуі мүмкін.
Қалай қорғануға болады:
- қызметкерлерді жалған хаттарды, сілтемелерді және сайттарды тануға үйретіңіз;
- антифишингтік сүзгілерді және Mimecast немесе Proofpoint сияқты мамандандырылған сервистерді пайдаланыңыз;
- командада цифрлық гигиена мәдениетін қалыптастырыңыз.
7 — ші қадам. Инцидент туындаған жағдайда әрекет ету жоспарын әзірлеңіз
Ешбір жүйе ақпараттың сыртқа шығуынан толық сақтандырылмаған. Салдарын азайтудың кілті — алдын ала ойластырылған, айқын әрекет ету жоспары.
Не ескеру маңызды:
- қадамдық іс-қимылды әзірлеңіз: кім неге жауапты, мәселені қалай оқшаулау, клиенттерді қалай хабардар ету;
- сценарийді іске асыруға жауаптыларды тағайындаңыз — әдетте бұл IT-бөлім немесе қауіпсіздік қызметі;
- команда жылдам әрі үйлесімді әрекет етуі үшін жоспарды белгілі бір уақыт сайын симуляция форматында тексеріп отырыңыз.
Ең бастысы — жүйелі тәсіл
Бұлттағы деректерді қорғау — бір реттік баптау емес, үздіксіз процесс. Шифрлау, мониторинг және резервтік көшіру сияқты технологиялар қол жеткізу саясаты, команданы оқыту және форс-мажорға дайындықпен қатар жүруі тиіс. Сенімді қауіпсіздік — әрдайым техникалық шешімдер мен адамдардың саналы әрекеттерінің үйлесімі.
