SMART әдісі — мақсат қою үдерісін жүйелеуге мүмкіндік беретін тәсіл. Осы техниканың арқасында жеке де, командамен жұмыста да мақсаттарды нақты әрі орындалатын етіп жасауға болады.
SMART әдістемесін қолдану мыналарға мүмкіндік береді:
- пайданы арттыруға;
- дамуға серпін беруге;
- ықпал аясын кеңейтуге;
- стратегиялық мақсаттарға жылдамырақ жетуге.
SMART-мақсаттар нақты, өлшенетін, қолжетімді, өзекті әрі мерзімі белгіленген мақсаттарды тұжырымдауға көмектеседі. Бұл тәсіл ағымдағы тапсырмаларды жүйелеп, оларды бизнестің қажеттіліктеріне бейімдеуге мүмкіндік береді.
SMART аббревиатурасының мәні және қолданылуы
SMART аббревиатурасындағы әр әріп тиімді мақсаттың негізгі қасиеттерін сипаттайды:
- S (Specific) — нақты: мақсат анық әрі түсінікті тұжырымдалуы керек.
- M (Measurable) — өлшенетін: мақсатқа жетуді бағалау үшін өлшеу критерийлері белгіленеді.
- A (Achievable) — қолжетімді: міндет шынайы, орындалатын болуы тиіс.
- R (Relevant) — өзекті: мақсат мәнді, бизнес мақсатына сай болуы керек.
- T (Time-bound) — мерзімі белгіленген: әр міндет бойынша нақты аяқтау мерзімдері қойылады.
Осы критерийлерсіз мақсат қою ретсіз үдеріске айналуы мүмкін. Жеке тиімділікке арналған SMART мысалы:
- S: Қоғам алдында сөйлеу курсын өтіп, конференцияда сөз сөйлеу.
- M: Курс аясындағы презентация үшін 10 балдың кемінде 8-іне қол жеткізу.
- A: Үнемі тәжірибе жасап, мамандардан кері байланыс алып отыру.
- R: Алынған білімді жұмыста қолдану: көпшілік алдында сөйлеу дағдылары мансаптық өсімге ықпал етеді.
- T: Дайындықты аяқтап, алты ай ішінде конференцияда сөз сөйлеу.
Бизнеске SMART-мақсаттар не үшін қажет?
Бизнесті басқару амбициямен қатар, іске асырудың жүйелі тәсілін талап етеді. SMART мыналарға көмектеседі:
- Айқын мақсат қою. Дұрыс тұжырымдалған міндеттер қызметкерлерге өз рөлін жақсы түсінуге және нәтижеге көңіл бөлуге мүмкіндік береді.
- Прогресті бағалау. Өлшенетін мақсаттар ағымдағы жағдайды талдауды және стратегияны түзетуді жеңілдетеді.
- Мотивацияны арттыру. Шынайы, орындалатын міндеттер қызметкерлерді жігерлендіріп, кәсіби күйіп-жанудың алдын алуға көмектеседі.
- Жалпы стратегияға сай мақсаттар қалыптастыру. SMART міндеттерді компанияның ұзақ мерзімді жоспарларымен үйлестіруге көмектеседі.
- Жоспарлауды жақсарту. Нақты мерзімдер тапсырмаға зейін қоюға және кейінге қалдыруды азайтуға көмектеседі.
Қорытындысы: SMART әдістемесі абстрактілі жоспарларды нақты нәтижеге бағытталған қадамдарға айналдырады.
Күнделікті өмірдегі SMART
Бұл жүйе тек бизнеске емес, жеке істерге де өте тиімді. Аздан бастаңыз: мысалы, өзіңізге «денсаулығымды нығайту» деген мақсат қойып, SMART тәсілін қолданыңыз.
- Нақтылық: «аптасына үш рет спортзалға бару» сияқты нақты мақсат қойыңыз.
- Өлшенімділік: жаттығу санына мониторинг жасаңыз, қанша килограмм тастағаныңызды белгілеңіз және т.б.
- Қолжетімділік: мақсаттың кестеңізге және ресурстарыңызға сай екеніне көз жеткізіңіз.
- Өзектілік: мақсатты жеке уәжіңізбен байланыстырыңыз. Мысалы, жаттығуды бастағаннан кейін жарты жылдан соң марафон жүгіргіңіз келеді.
- Мерзімі: әр мақсатқа нақты мерзім қойыңыз, мысалы «үш айда 5 килограммға арықтау».
SMART әдістемесінің артықшылықтары
SMART әдістемесі мыналарға көмектеседі:
- мақсатқа жетудің қадамдарын нақты жоспарлауға;
- шынайы міндеттер арқылы мотивацияны ұстап тұруға;
- прогресті бақылап, бағалауға.
SMART-мақсаттар тілектерді егжей-тегжейлі жол картасына айналдырады. Осы әдістемені және есепке алу бағдарламасы арқылы бизнестегі қызметкерлерді тиімді басқарып, жеке және командалық тиімділікті жаңа деңгейге көтеріңіз.
