1. Бизнеске қолайлы құқықтық нысанды таңдау: ЖК ме, әлде ЖШС ме
Дұрыс таңдалған құқықтық нысан бизнесіңізге елеулі қаражат үнемдеуге мүмкіндік береді.
Мысал: жылдық айналымы 60 млн ₸ және 5 қызметкері бар маркетинг компаниясы жеңілдетілген режимде ЖШС ретінде тіркелді. Салық мөлшерлемесі 3%.
Есеп: 60 млн × 3% = 1 800 000 ₸ жылына. Ұқсас ЖК жалпыға бірдей тәртіпте 10% ЖТС = 6 000 000 ₸ + жарналар мен әлеуметтік салық төлер еді.
Үнем: жылына 4 млн ₸-дан астам.
Кеңес:
Қызмет бағыттарын бөліңіз:
- қызметтер — жеңілдетілген режимдегі ЖК арқылы (3%),
- негізгі бизнес-операциялар — қызметкерлер болғанда немесе ірі сатып алуларда ЖШС арқылы.
2. Қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісімдер мен резиденттік (ҚССБК)
Компания шетелдік әріптестермен жұмыс істесе, ҚССБК нормаларын дұрыс қолдану маңызды.
Мысал: қазақстандық ЖШС Германия компаниясына IT-қызметтер үшін 10 000 USD (шамамен 4,6 млн ₸) төлейді.
ҚССБК жоқ кезде: бейрезидент табысына ұсталым (репатриация салығы) — 15% = 690 000 ₸. Германияның салық резиденттігі туралы сертификаты болса, мөлшерлеме 5%-ға дейін төмендеп, салық 230 000 ₸ болады.
Үнем: бір мәміледе 460 000 ₸.
3. Салықтық шегерімдерді толық пайдалану
Көп кәсіпкер шегерімдерді қолданбай, қаражат жоғалтып алады.
Мысал:
10 қызметкері бар компания әрқайсысына 300 000 ₸ жалақы төлейді.
- МЗЖ (10%): 300 000 × 10 × 10% = 300 000 ₸
- Басқа міндетті жарналар: шамамен 150 000 ₸. Жалпы салық салынатын табыс — 20 млн ₸.
Шегерімдермен (5 млн ₸):
- Шегерімсіз: 20 млн × 20% = 4 млн ₸
- Шегерімдермен: 15 млн × 20% = 3 млн ₸
- Үнем: 1 млн ₸.
4. Салықтық жеңілдіктер мен преференциялар
Мысал 1: Astana Hub қатысушысы – IT-компания. Пайда — 100 млн ₸. Стандартты КТС = 20 млн ₸. Astana Hub жеңілдіктері бойынша компания төлеуден босатылған.
Үнем: 20 млн ₸ салық + 12% ҚҚС.
Мысал 2: жеке клиника. Жылдық кіріс — 150 млн ₸, соның 100 млн-ы — медициналық қызметтерден. Клиника ҚҚС пен КТС-тен босатылған.
Төлеген жағдайда:
- КТС: 100 млн × 20% = 20 млн ₸
- ҚҚС: 12 млн ₸
- Жалпы үнем: жылына 32 млн ₸.
5. Контрагенттерді тексеру және іскерлік сақтықты сақтау
Мысал: ЖШС есептілігін тапсырмаған әрі тізілімнен шығарылған жеткізушіден логистикаға тапсырыс берді.
Нәтиже:
- ҚҚС қабылданбады — 2,4 млн ₸.
- Шығыстар танылмады — 12 млн ₸.
- Табыс қайта есептелді, айыппұлдар қосылды — 3,6 млн ₸.
- Жалпы шығын: 6 млн ₸-дан аса.
Ұсыныстар:
- Серіктестерді портал арқылы тексеріңіз ҚР ҚМ МКК.
- Дерекқорын пайдаланыңыз Мемлекеттік кірістер комитетінің АЖ-сы.
- Автоматтандырылған тексеруді 1С-те немесе баламалы жүйеде баптаңыз.
Салық жүктемесін қалай азайтуға болады: қорытынды
Заңды салықтық оңтайландыру — төлемдерден жалтару емес, заңда көзделген барлық тетіктерді тиімді қолдану. Дұрыс стратегия мен автоматтандыруды ұштастыру арқылы Сіздің бизнесіңіз жыл сайын жүздеген мың, кейде миллиондаған теңге үнемдей алады.
