Жаңа санаттар және цифрлық құқықтарды кеңейту
Негізгі ережелердің бірі — үлестірілген цифрлық нысан ұғымының енгізілуі. Бұл тұжырымдама цифрлық кондоминиум форматын көздейді: консенсус немесе смарт-келісімшарттар негізінде үлестірілген активтерді бірлесіп басқару.
Мұндай нысандар үшін цифрлық активтердің көпдеңгейлі ұлттық тізілімі құрылады. Ол сенім құралына айналып, отандық IT-әзірлемелерді қолдайды және шетелдік шешімдерге локализациялау талаптарын енгізеді.
Жеке бөлім цифрлық құқықтарға арналған: олар материалдық емес объектілердің жаңа түрі ретінде бекітіледі. Олар екі түрге бөлінеді:
- айналымдағы — цифрлық қаржылық және тауарлық активтер;
- утилитарлық — функционалға немесе өзге де материалдық емес мүмкіндіктерге қолжеткізу құқығы.
Бұл экономикаға әрі қарай токенизация жүргізуге және цифрлық активтер нарығын кеңейтуге негіз қалайды.
Цифрлық деректердің құқықтық мәртебесі
Цифрлық деректер алғаш рет дербес құқықтық мәртебеге ие болып, азаматтық айналымның нысаны ретінде танылады. Мұндай тәсіл оларды экономикалық мақсатта пайдалануға мүмкіндік беріп, цифрлық басқарудың дамуын ынталандырады.
Кодекс сондай-ақ жаңа санатты — субъектілер қауымдастығын енгізеді, олар цифрлық ортада қоғамдық маңызы бар функцияларды орындайды. Бұдан бөлек, цифрлық кеңістіктегі адамның негізгі құқықтарын реттейтін нормалар айқындалған.
Адамның цифрлық құқықтары және цифрлық сәйкестік
Құжат негізгі цифрлық құқықтарды нақтылайды: ақпаратқа қолжеткізу, цифрлық сәйкестікті қорғау және «ұмытылу құқығы». Тұлғаны растау тетіктері жеңілдетіледі: көпфакторлы және биометриялық аутентификация тәсілдері енгізіледі.
Жаңа ұғым — цифрлық растау енгізіледі, ол пайдаланушыға ерік білдіруді электрондық форматта іске асыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар электрондық цифрлық қолтаңба растудың білікті әрі базалық құралы болып қала береді.
Цифрлық қатынастарды реттеудің жаңа іргетасы
Цифрлық кодекс Қазақстанның цифрлық ортасының экономикалық, әлеуметтік, құқықтық және этикалық шектерін айқындайтын негізгі құқықтық құжатқа айналуы тиіс. Оның ережелері цифрлық инфрақұрылымды одан әрі дамытуға және онлайн экожүйе қатысушылары арасындағы қатынастарды реттеуге негіз болады.
