Оңайлатылған салық салу режимі – Қазақстандағы кәсіпкерлер үшін ең қолайлы әрі қарапайым режимдердің бірі. Бұл салықтық есеп форматы бюрократиялық рәсімдерді азайтып, есептілікті жасауды жеңілдетеді, жеке кәсіпкер (ЖК) жалдамалы қызметкерлерсіз жұмыс істесе, бухгалтерді тартпай-ақ қызметті жүргізуге мүмкіндік береді.
Оңайлатылған режимді кім қолдана алады
ЖК белгілі талаптарды сақтаса, осы режимді қолдана алады.
| № | Көрсеткіш | Шектеу |
| 1 | Қызметкерлер саны (ЖК-ні қоса алғанда) | 30 адамға дейін |
| 2 | Бөлімшелер, филиалдар, өзге елді мекендердегі салық салу объектілері | Жоқ |
| 3 | Жарты жылдық айналым (ҮКИЖ-сіз) | 24 038 АЕК (2024 жылы — 88 748 296 тг.) |
| 4 | Жарты жылдық айналым (ҮКИЖ-пен) | 94 086 АЕК (2024 жылы — 347 365 512 тг.) |
| 5 | Қызмет түрі | ҚР СК 683-бабы 2-тармағының 3) тармақшасында көрсетілгендерден басқа барлығы |
Маңызды: 01.01.2024 бастап Қазақстанда айлық есептік көрсеткіш (АЕК) 3 692 тг.
ҮКИЖ (үш компонентті интеграцияланған жүйе) құрамына мыналар кіреді:
- онлайн БКМ;
- POS-терминал;
- тауарларды есепке алудың автоматтандырылған жүйесі (ERP жүйесі).
ҮКИЖ салық органдарында тіркелуі тиіс. Оңайлатылған режимге қатысты барлық мәселелер ҚР СК-нің 683-бабымен реттеледі. Көрсетілген критерийлердің біріне сәйкес келмеу жалпыға бірдей белгіленген режимге (ЖБТ) автоматты түрде ауысуға әкеледі. ЖБТ-ға ерікті түрде өту salyk.kz порталында салықтық өтініш беру арқылы мүмкін.
Кейбір кәсіпкерлер оңайлатылған режимді қолдана алмайды, мысалы:
- кеңес беру және маркетингтік қызмет көрсететіндер;
- цифрлық майнингпен айналысатындар (лицензияның I санаты);
- жалға беру қызметін көрсететіндер немесе сауда нарықтарын пайдалануға беретіндер;
- жер қойнауын пайдалануда жұмыс істейтіндер (кен іздеушілік қызметтен басқа);
- қонақүй бизнесімен айналысатындар (салық төлеушінің екіден көп нысаны болса);
- 1 және 3 санаттағы стационарлық сауда орындарын қайта жалға беретіндер.
Қызметкерлері жоқ ЖК қандай төлемдер төлейді
Егер ЖК қызметкерлерсіз жұмыс істесе, мына төлемдерді төлейді (кестеде жинақтадық).
| № | Салық/жарна | Мөлшерлеме | Төлеу мерзімі |
| 1 | ЖТС және әлеуметтік салық | Табысынан 3% (1,5% ЖТС + 1,5% әлеум. салық) | Жарты жылда бір рет: 25 тамызға және 25 ақпанға дейін |
| 2 | МЗЖ (міндетті зейнетақы жарналары) өз пайдасына | Табысынан 10% | Ай сайын, келесі айдың 25-іне дейін |
| 3 | Әлеуметтік аударымдар өз пайдасына | Табысынан 3,5% | Ай сайын, келесі айдың 25-іне дейін |
| 4 | МӘМС жарнасы (медсақтандыру) | 1,4 ЕТЖ-ден 5% (2024 ж. — 5 950 тг.) | Ай сайын, келесі айдың 25-іне дейін |
01.01.2024 бастап жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖБМЗЖ) – 1,5% енгізілді. МЗЖ есептеу үшін ең төменгі база – 1 ЕТЖ (85 000 тг.), ең жоғары – 50 ЕТЖ.
Қызметкерлері бар ЖК үшін төлемдер
Қызметкерлерді жұмысқа алғанда ЖК қосымша мына төлемдерді аударады:
- 10% ЖТС (жеке табыс салығы);
- 10% МЗЖ (міндетті зейнетақы жарналары);
- 1,5% ЖБМЗЖ (жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары);
- 3,5% ӘА (әлеуметтік аударымдар);
- 3% МӘМС-қа аударымдар (міндетті медсақтандыру);
- 2% МӘМС жарналары (медсақтандыру).
Төлеу мерзімі – ай сайын, келесі айдың 25-іне дейін. Оңайлатылған режимдегілер қызметкерлер үшін әлеуметтік салық төлемейді.
Оңайлатылған режимдегі ЖК үшін ҚҚС төлеу керек пе
ҚҚС бойынша есепке қою:
- міндетті;
- ерікті.
Кәсіпкерді ҚҚС бойынша есепке қоюға міндеттейтін табыс шектері (лимиттер) төмендегі кестеде көрсетілген.
| № | Шарт | Шектеу | ҚҚС бойынша міндет |
| 1 | ҮКИЖ-сіз | 20 000 АЕК (73 840 000 тг.) | Шектен асса, есепке қою қажет |
| 2 | ҮКИЖ-пен | 144 184 АЕК (532 327 328 тг.) | Шектен асса, есепке қою және бөлек есеп жүргізу қажет |
Шекті асырған жағдайда ЖК ҚҚС бойынша есепке тұрып, оңайлатылған салықтың 3%-ына қосымша 12% төлейді.
Оңайлатылған режимде ЖК есепті қалай жүргізеді
ЖК есепті өзі жүргізе алады, аутсорсингке бере алады немесе бухгалтер жалдай алады. Түсімдерді рәсімдеу тәсілдерін кестеде көрсеттік.
| № | Төлем тәсілі | Әрекет |
| 1 | Қолма-қол | Онлайн-кассада чек шығару |
| 2 | Банк карталары | Онлайн-кассада чек шығару |
| 3 | Аударымдар (Kaspi, Homebank) | Онлайн-кассада чек шығару |
| 4 | Тауар үшін банктік шотқа төлем | Шот, жүкқұжат және электрондық шот-фактура (ЭШФ) жазып беру |
| 5 | Қызмет үшін банктік шотқа төлем | Шот, орындалған жұмыстардың электрондық актісі (ЭАЖ) және ЭШФ жазып беру |
ЭШФ мәміле сомасы 1000 АЕК-тен (2024 ж. — 3 692 000 тг.) асқанда міндетті.
Оңайлатылған режимдегі ЖК-ның есептілігі
Оңайлатылған режимдегі ЖК 910.00 нысанын жарты жылда бір рет тапсырады.
1-ші жартыжылдық үшін:
- нысанды 01.07–15.08 аралығында тапсыру;
- 3% салықты – 25.08-ге дейін төлеу.
2-ші жартыжылдық үшін:
- нысанды келесі жылдың 01.01–15.02 аралығында тапсыру;
- 3% салықты – келесі жылдың 25.02-не дейін төлеу.
Оңайлатылған режимдегі ЖК үшін жеңілдіктер
Жеңілдіктер қызметкерлері бар ЖК-ға қолданылады: егер қызметкердің жалақысы 23 АЕК-тен (84 916 тг.) жоғары болса, әр қызметкер үшін салықты 1,5%-ға азайтуға болады.
ЖК үшін бұзушылықтар бойынша айыппұлдар
| № | Бұзушылық | ӘҚБтК бабы | Алғашқы рет | Қайталанған |
| 1 | Салық режимін бұзу | 270 | Ескерту | 15 АЕК |
| 2 | Есептілікті уақытында тапсырмау | 272 | Ескерту | 30 АЕК |
| 3 | МӘМС/ӘА төлемеу | 92-1 | — | Соманың 20%-ы |
| 4 | МЗЖ төлемеу | 91 | — | Соманың 20%-ы |
| 5 | ЭШФ-ны уақытында жазып бермеу | 280-1 | — | 20–40 АЕК |
| 6 | ҚҚС бойынша есепке қоюды кешіктіру | 269 | — | 50 АЕК |
Ережелерді сақтап, айыппұлдардан аулақ болып, кәсіпкерлік қызметті заңнама талаптарына сай жүргізіңіз.
