Жеке бизнес ашуға арналған мемлекеттік грант

Өнімді жұмыспен қамту мен бұқаралық кәсіпкерлікті дамытуға арналған «Еңбек» бағдарламасы, оған «Бастау Бизнес» жобасы да кіреді, мемлекет тарапынан қаржыландырылады. Оның операторлары — Ұлттық экономика министрлігі мен ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі, ал жобаны Жұмыспен қамту орталықтары мен әкімдіктер іске асырады.

Мәні қысқаша былай:

1. Қатысушылар кәсіпкерліктің негіздері бойынша оқудан өтеді.
2. Сертификат алғаннан кейін бизнес-жобасын қорғайды.
3. Қорғау сәтті өтсе, 400 АЕК-ке дейін мемлекеттік грант алады (2025 жылы — 1 572 800 тг).
4. Бір жыл бойы өңірлік Кәсіпкерлер палатасы қолдау көрсетеді.

Грант — несие емес. Ол қайтарылмайды және пайыздар есептелмейді. Басты шарт — қаражатты тек мақсатты түрде пайдалану.

Кім грант ала алады

Қатысуға өтінім бере алатындар:

• тіркелген жұмыссыздар;
• кәсібін бастағанына 3 жылға толмаған жеке кәсіпкерлер.

Қосымша талап: қатысушы төмендегі әлеуметтік санаттардың біріне жатуы тиіс:

• көп балалы отбасылар;
• қоныс аударушылар және олардың еңбекке қабілетті отбасы мүшелері;
• ерекше қажеттілігі бар баланы тәрбиелеп отырған отбасылар;
• АӘК алатын төмен табысты азаматтар;
• асыраушысынан айырылуына байланысты жәрдемақы алушылар;
• ерекше қажеттілігі бар адамдар;
• қандастар.

Қатысу үшін «Бастау Бизнес» жобасы бойынша оқығанын растайтын сертификат болуы және басқа жұмыспен қамту бағдарламаларына қатыспауы тиіс (ерікті қоныс аудару қатысушыларын қоспағанда).

Оқуды қайда өтуге болады

Мемлекеттік қолдау алу үшін «Бастау Бизнес» жобасы бойынша тегін оқудан өту қажет. Тіркелуді business.enbek.kz порталы арқылы жасауға немесе Жұмыспен қамту орталығына, әкімдікке не «Атамекен» ҰКП-ға жүгінуге болады.

Оқуға келесілер қабылданады:

• жұмыссыздар;
• жаңа бастаған және жұмыс істеп жүрген кәсіпкерлер;
• ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен табысы бар адамдар;
• қысқартуға іліккен қызметкерлер;
• отбасылық кәсіпте ақысыз жұмыс істейтіндер;
• табысы төмен кооператив мүшелері.

Міндетті шарттар: қолданыстағы «Бастау Бизнес» сертификатының болмауы, бір ғана жұмыспен қамту бағдарламасына қатысу және соңғы бір жылда өз еркімен қатысуды тоқтату фактілерінің болмауы.

Оқудың кезеңдері

1. Порталда тіркелу.
2. Мәртебені тексеру.
3. Модульдер бойынша онлайн курс.
4. Қорытынды тестілеу.
5. Сертификат алу.

Оқу барысында қатысушылар тәлімгерлердің басшылығымен бизнес-жоспар әзірлейді, кейін оны комиссия алдында қорғайды. Жоба мақұлданса, өтеусіз грант беріледі. Қаражат түскенге дейін ЖК ретінде тіркелу қажет.

Грантты қалай алуға болады

Оқудан кейін өтінім беруші құжаттар пакетін Жұмыспен қамту орталығына немесе business.enbek.kz сайты арқылы тапсырады:

• грантқа өтінім;
• жеке куәліктің көшірмесі;
• бизнес-жоспар;
• оқудан өткенін растайтын сертификаттың көшірмесі.

Жүйе қатысушының мәртебесін автоматты түрде тексереді. Мақұлданған жағдайда комиссия алдында жобаны қорғау күні тағайындалады, комиссия құрамына әкімдік, қоғамдық ұйымдар және БАҚ өкілдері кіреді. Қорғау сәтті өтсе, өтінім беруші грант беру туралы электрондық шартқа қол қояды, ал қаражат бес жұмыс күні ішінде банктік шотқа аударылады.

Қаражатты қандай мақсаттарға жұмсауға болады

Грант тек бизнесті дамытуға ғана жұмсалады, соның ішінде:

• жабдық, инвентарь және шикізат сатып алуға;
• мал, құс, көшет және өзге өндірістік базаны сатып алуға.

Тыйым салынады қаражатты мына мақсаттарға жұмсауға:

• жеке қажеттіліктер мен жеке тұтыну тауарларына;
• жылжымайтын мүлік немесе жер сатып алуға;
• акциздік өнім өндіруге;
• жалдау ақысын төлеуге.

Қаражатты мақсатсыз пайдалану бүкіл грантты қайтару міндетіне әкеледі.

Грант алушыларға қолжетімді қызмет түрлері

ЖК ретінде тіркелгеннен кейін кәсіпкер салық салу режимін таңдайды.

• Оңайлатылған режим — көпшілік бағыттарға қолайлы, бірақ ҚР Салық кодексінің 683-бабында көрсетілген шектеулер бар (мысалы, ойын бизнесі, бензин саудасы).
• Патент — ҚР Салық кодексінің 685-бабында көрсетілген (32 позиция, саудасыз) қызмет түрлеріне ғана рұқсат береді.
• Жалпыға бірдей белгіленген режим — бәріне қолжетімді, бірақ салықтық жүктемесі жоғары.

Бизнестің тұрақты болуы үшін салықтар мен шектеулерді алдын ала бағалау маңызды. Жобаның тәлімгерлері ең оңтайлы нұсқаны таңдауға көмектеседі.

Сәтті жобалар бағыттарының мысалдары:

• тігін ательесі және кондитерлік;
• шағын құс фермасы;
• шаштараз немесе сұлулық салоны;
• жөндеу шеберханасы;
• балық шаруашылығы;
• ветеринарлық кабинет.

Грант бойынша қалай есеп беру керек

Грант алғаннан кейінгі бір жыл ішінде кәсіпкер қаражатты мақсатты пайдалануы туралы тоқсан сайын есеп беруге тиіс — барлығы төрт есеп.

Есепті онлайн business.enbek.kz порталындағы жеке кабинет арқылы тапсырады. Растау құжаттары ретінде мыналар қабылданады:

• чектер мен шот-фактуралар;
• банктік көшірмелер;
• сатып алулар туралы есептер.