1 — ші жағдай. Жеке сот орындаушысынан жұмыс берушіге атқарушылық парақ келді
Қызметкерге қатысты атқарушылық іс жүргізу қозғалып, компанияға атқарушылық парақ (АП) ЖСО-дан келсе, жұмыс беруші оның жалақысының бір бөлігін ұстап қалуды бастауға міндетті.
Мұндай ұстап қалулардың тәртібі Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің 115-бабында белгіленген.
- 115-баптың 1-тармағына сәйкес, жалақыдан ұстап қалу сот шешімі бойынша және заңда көзделген өзге жағдайларда жүзеге асырылады (оның ішінде — атқарушылық парақ негізінде).
- 115-баптың 3-тармағы шектеу қояды: қызметкерге қатысты бірнеше атқарушылық құжат болған жағдайда, ұстап қалудың жалпы мөлшері оның есептелген жалақысының 50%-нан аспауға тиіс.
Қорытынды: атқарушылық парақ келсе, жұмыс беруші жалақыны есептеп, белгіленген соманы ұстап қалады және құжатта көрсетілген деректемелер бойынша банк шотына аударады. Мұның бәрін 1С шешімдерінде ыңғайлы орындауға болады.
2 — ші жағдай. Қызметкер несиенің төлемін аудару туралы өтінішті өзі берді
Кейде қызметкер ай сайынғы төлемді жалақысынан ұстап қалып, банкке аударып отыруды өтініп, жұмыс берушіге өзі жүгінеді. Бұл төлемнің кешігуін болдырмауға көмектеседі, әсіресе жалақы кешігуі мүмкін болса немесе қызметкерге төлемдерді қолмен бақыламай-ақ қойған ыңғайлы болса.
Бұл тәртіп ҚР Азаматтық кодексінің 272 және 276-баптарына негізделеді:
- 272-бап — «Міндеттемені тиісті түрде орындау»;
- 276-бап — «Міндеттемені үшінші тұлғаның орындауы».
Қарыз шарты қарыз алушының борышты міндетті түрде өзі өтеуін көздемесе, оны үшінші тұлға, мысалы, жұмыс беруші, өтей алады.
Қызметкердің өтініші бойынша жалақыдан ұстап қалуды жүзеге асыру үшін қандай құжаттар қажет
Қызметкердің өтінішімен несиені жалақыдан ұстап қалу үшін мына құжаттар қажет:
- Банк қарызы туралы шарт (қызметкермен). Шартта қарызды үшінші тарап өтей алатыны көрсетілуі тиіс.
- Банк пен қызметкер арасындағы келісім — жұмыс берушіден түсетін қаражатты қабылдау туралы.
- Жазбаша өтініш — қызметкердің жалақыдан ұстап қалу туралы.
- Жұмыс берушінің актісі — ұстап қалу туралы, қызметкердің жазбаша келісімімен.
Ұстап қалу қашан заңды
Жұмыс беруші несиені өтеу үшін қызметкердің жалақысының бір бөлігін тек мына жағдайларда ұстап қала алады:
- атқарушылық парақ болғанда;
- сот шешімі бойынша;
- қызметкердің жазбаша өтініші бойынша — кредитормен келісім болған жағдайда.
Маңызды: кез келген ұстап қалу тек қызметкердің жазбаша келісімімен жүзеге асырылады, заңда тікелей көзделген жағдайларды қоспағанда. Бұл талапты сақтамау қызметкердің еңбек құқықтарын бұзу ретінде бағалануы мүмкін.
