Қазақстан Ұлттық Банкі қаржы саласындағы алаяқтыққа қарсы күресті күшейтуге, Ұлттық Антифрод орталығының мүмкіндіктерін кеңейтуге және жәбірленуші азаматтарға қаражатты қайтаруды жеңілдетуге бағытталған заңнамалық түзетулер күшіне енгенін хабарлады.
Қаражатты қайтару жеңілдейді
Енді күдікті транзакциялар бойынша бұғатталған қаражатты жылдамырақ қайтаруға болады — прокурор санкциялаған тергеу органдарының хабарламасы жеткілікті. Бұған дейін сот шешімі қажет болған.
Күдікті карталардың жаңа тізілімі
Ұлттық Антифрод орталығы жанынан заңсыз операцияларда пайдаланылған төлем карталары мен электрондық әмияндардың тізілімі құрылуда. Бұл алаяқтық схемаларды жедел анықтап, жолын кесуге көмектеседі.
Әлеуметтік төлемдерге қолжетімділік сақталады
Шот бұғатталса да, клиенттер әлеуметтік төлемдерді, зейнетақыны, жәрдемақыларды, стипендияларды және жалақыны ала алады. Осылайша, азаматтар өмірлік маңызды қаражатынан айырылмайды.
Транзакцияларды талдау мерзімі ұлғайтылды
Күдікті аударымдарды мұқият тексеру үшін бұғаттау мерзімі 3 жұмыс күнінен 5 жұмыс күніне ұзартылды. Бұл қаржы ұйымдарына операцияларды сапалырақ талдауға мүмкіндік береді.
«Дропперлік» үшін қылмыстық жауапкершілік
Қазақстанда банктік карталар немесе шоттардың деректерін алаяқтарға беру үшін жеке жауапкершілік енгізіледі. Бұл қадам заңсыз схемалардағы делдалдар санын азайтуға бағытталған.
Технологиялар және интеграциялар
Антифрод орталығы Бас прокуратурамен, ҰҚК-мен, Цифрлық даму министрлігімен және мобильді операторлармен бірлесіп жұмыс істейді. Келесі кезеңде күдікті белсенділікті автоматты түрде анықтау және банкаралық деңгейде күмәнді аударымдарды бұғаттау үшін жасанды интеллект енгізіледі.
Орталық жұмысының қорытындылары
Бүгінде жүйеге 200-ден астам қатысушы қосылған: банктер, МҚҰ, телеком-операторлар және мемлекеттік органдар. 2024 жылы іске қосылғаннан бері 80 000-нан астам оқиға тіркелді, ал бұғатталған күмәнді операциялардың сомасы 3 млрд теңгеден асты.
