Сторителлинг деген не?
Сторителлинг (ағылш. storytelling) — оқиғаларды қызықты етіп әңгімелеу және түрлі әдістер арқылы тәжірибені жеткізу өнері. Қарапайым тілмен айтқанда, бұл шынайы не ойдан шығарылған оқиғаларды тыңдаушыда эмоциялық әсер тудыра отырып баяндау қабілеті.
Сторителлинг түрлі форматта қолданылады:
- ауызша;
- мәтін арқылы;
- бейнероликтерде.
Мұндай оқиғалар, әсіресе жеке тәжірибеге немесе өзге адамдардың жетістіктеріне қатысты болса, жеңіл қабылданады. Есте қалар әңгіме әрдайым құрғақ уәжден әсерлірек: назар аудартады, шабыттандырады, сендіреді және аудиторияны қажетті әрекетке жетелейді.
Сторителлинг қай жерде қолданылады?
Сторителлинг әмбебап, дерлік кез келген салада қолдануға болады:
- маркетинг;
- сату;
- коучинг;
- блог жүргізу және әлеуметтік желілер;
- білім беру;
- қызметкер іріктеу;
- email таралымдары.
Екі мәтіндік мысалды қарайық.
1 — ші мысал
Maybelline New York компаниясы ресми түрде 1915 жылы пайда болды. Бірақ брендтің шынайы тарихы оған дейінгі екі жыл бұрын басталған.
Мейбел Уильямс өзіне ұнайтын жас жігіттің назарын аудартқысы келді. Ол оның таңдана қарағанын елестетіп, табиғи сұлулығын айқындауды ұйғарды. Осы үшін Мейбел вазелинді көмір шаңымен арастырып, кірпігіне жақты.
Ағасы Томас, фармацевт, бұл тәжірибені байқап, рецептті жетілдіруді ұсынды. Сөйтіп екеуі кейін табысты косметикалық брендтің негізіне айналған формуланы ойлап тапты.
2 — ші мысал
— Анашым, маған сабаққа көмектесесің бе?
— Анашым, телефоның шырылдап тұр. Естіп тұрмайсың ба?
— Анашым, маған ертең мектепке қолөнер бұйымын алып бару керек!
Таныс жағдай ма? Шаршау, күйзеліс, барлық іске үлгеруге уақыт пен күштің жетіспеуі… Көптеген әйелдер үшін мұндай қиындықтар әлдеқашан күнделікті өмірдің бөлігіне айналған.
Бірақ бәрін өзгертуге болады! Өміріңізге үйлесім мен қуанышты қайта әкелу үшін үш күндік марафонға қатысыңыз.
Неліктен сторителлинг тиімдірек?
Екі оқиға бар. Алайда құрғақ фактілер тез ұмытылады. Дәл сол материалды жарқын оқиға түрінде ұсынсаңыз, ол есте қалады. Мұндай мысалдар жеке тәжірибемен үндесіп, кез келген мәселені еңсеруге болатынына сенім ұялатады.
Америкалық психолог Джером Брунер ақпаратты оқиға түрінде айтса, оны есте сақтау ықтималдығы 22 есе артатынын дәлелдеген.
Корпоративтік сторителлинг
Көптеген шетелдік компаниялар команда ішіндегі коммуникацияны жақсарту үшін сторителлингті әлдеқашан қолданып келеді. Басшылар мықты оқиғалар қызметкерлерді ынталандырып қана қоймай, пайда әкелетініне сенімді.
Бұл тәсілді алғашқылардың бірі болып философ әрі кәсіпкер Дэвид Армстронг қолданды. 1992 жылы ол компаниясында болған нақты жағдайлар туралы әңгімелерді қызметкерлерді оқытуға пайдалана бастады. Бұл әдіс құрғақ нұсқаулықтардан әлдеқайда тиімді болып шықты.
Армстронг ең жарқын мысалдарды «Сторителлинг арқылы персоналды басқару» кітабына жинады. Онда қызметкерлер:
- стандарттан тыс міндеттерді шешті;
- клиент үшін қиындықтарды еңсерді;
- күрделі жағдайдан жол тапты.
Осындай мысалдарды оқи отырып, қызметкерлер қателіктерден аулақ болуды және ең жақсы шешімдерді табуды үйренді.
Оқиғалар арқылы команданы қалай нығайтуға болады?
Сторителлинг — көшбасшының қолындағы қуатты құрал. Команданы шабыттандыру үшін кәсіби шешен болудың қажеті жоқ. Әр жағдайға сай келетін оқиғаларды таңдасаңыз жеткілікті.
- Мысалы, жаңа қызметкер өз күшіне сенімсіз. Командадағы біреу қателіктен бастап табысқа жеткені туралы әңгімені бөлісіңіз.
- Немесе біреу жаңа тапсырмадан қорқады. Жеке сынақтардың өсу мен дамуға қалай көмектесетінін баяндайтын оқиғаны айтыңыз.
Сторителлинг тек шабыт беріп қана қоймайды, әркімнің өзіне және өз мүмкіндігіне сенуіне көмектеседі. Мұндай мысалдар сенімді қалыптастырып, командадағы құрметті нығайтады және қолдау атмосферасын жасайды.
Ендеше қайсысы тиімдірек — қатаң нұсқаулар ма, әлде шабыттандыратын тартымды әңгіме ме? Таңдау өзіңіздің қолыңызда.
