Патенттегі ЖК деген не
Патент — жалдамалы қызметкерлерді тартпай кәсіп жүргізетіндерге арналған ең қарапайым әрі қолайлы арнайы салық режимі. Бұл жүйеде салықтық жүктеме минималды және салық есептілігін тапсыру талап етілмейді.
Патент режимін кім қолдана алады
Патенттегі ЖК үшін негізгі талап — бизнесті қызметкерлерді тартпай өзіңіз жүргізу. Қалған шарттар мен шектеулер Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 683-бабында айқындалған.
Шектеулердің қатарында:
- Жылдық табыс — 3528 АЕК-тен аспауы тиіс. 2025 жылы Қазақстанда 1 АЕК мөлшері 3 932 теңге;
- Қызмет түрлерінің шектеулі тізбесі (ҚР СК-нің 683-бабы 2-тармағында көрсетілген).
Егер кәсіпкердің жылдық табысы белгіленген лимиттен асып кетсе, ол өзге салық режиміне — жеңілдетілген декларацияға немесе жалпыға бірдей белгіленген тәртіпке (ЖБТ) көшуге міндетті.
2020 жылдан бастап патент жүйесіне қойылатын талаптар қатаңдатылды, және 2025 жылы бұл салық режимін тек төмендегі қызмет түрлерімен айналысатын ЖК қолдана алады (барлығы 32 түр, ҚР СК 685-бабында көрсетілген):
- Сылақ жұмыстары;
- Ағашшылық және балташылық жұмыстары;
- Еден төсеу және қабырғаларды қаптау;
- Бояу және әйнек орнату жұмыстары;
- Такси қызметтері;
- Автокөлікпен жүк тасымалдау;
- Шарт негізінде жылжымайтын мүлікті басқару;
- Фото қызметі;
- Аударма қызметтері;
- Мүлікті жалға беру;
- Көлік құралдарын жалға беру;
- Спорт және ойын-сауық жабдығын жалға беру;
- Бейнетаспалар мен дисктерді жалға беру;
- Жеке пайдаланылатын заттарды жалға беру;
- Ауыл шаруашылығы техникасын жалға беру;
- Офис жабдығын жалға беру;
- Спорт және демалыс саласындағы білім беру қызметтері;
- Мәдениет саласындағы оқыту;
- Өзге білім беру қызметтері;
- Көмекші білім беру қызметтері;
- Өнер саласындағы қызмет;
- Компьютерлерді жөндеу;
- Байланыс жабдығын жөндеу;
- Тұрмыстық тауарларды жөндеу;
- Шаштараз қызметтері;
- Маникюр және педикюр;
- Ветеринариялық қызметтер;
- Жер учаскелерін өңдеу;
- Тұрғын үй-жайларды жинау;
- Жүк көтеруші қызметтері;
- Музыкалық аспаптарды жасау және жөндеу;
- Үй жануарларын бағу.
Қазақстанда бизнесті бастауға арналған әлеуетті нишаны қалай таңдауға болатыны туралы толығырақ осы мақалада айттық.
Патенттегі ЖК үшін маңызды жайттар
- Сауда қызметін патентпен жүргізуге болмайды.
- Егер кәсіпкер тізімде көрсетілмеген қызметпен айналысса, салық органдары оны автоматты түрде ЖБТ-ға ауыстырады.
- Қолма-қол және төлем карталарымен қабылдау үшін онлайн-касса қажет. Есеп айырысу тек қолма-қол емес түрде жүргізілсе, онлайн-касса қажет емес.
Патент бойынша қандай кірістерге салық салынады
ҚР СК 681-бабы бойынша салық салынатын кірістерге мыналар жатады:
- тауарлар мен қызметтерді сатудан, мүлікті жалға беруден түскен кірістер;
- міндеттемелерді есептен шығарудан түскен кірістер;
- талап ету құқығын беру;
- бірлескен қызмет;
- борышкер мойындаған айыппұлдар, өсімпұлдар мен санкциялар;
- мемлекеттік субсидиялар;
- түгендеу кезінде анықталған арттықтар;
- өтеусіз алынған мүлік (қайырымдылық көмектен басқа);
- жалға беруші өтеген шығындар.
Егер ЖК ҚР СК 681-бабында көрсетілмеген кірістер алса, оларға ЖБТ қолданылады.
Патентті қалай рәсімдеу және оның мерзімі қандай?
Патент алу үшін қажет:
- ЖК ретінде тіркелу.
- 3 күн ішінде салық органына мына құжаттарды тапсыру:
- 911.00 нысаны бойынша өтініш;
- ЖК тіркелгені туралы хабарлама;
- патент төлемі жасалғанын растайтын құжаттар;
- лицензия (қызметке қажет болған жағдайда).
Өтінішті салық төлеушінің жеке кабинеті арқылы salyk.gov.kz сайтында немесе қағаз түрінде салық органына тапсыруға болады.
Патенттің қолданылу мерзімі — 1 күнтізбелік айдан 1 жылға дейін. Алдыңғысының мерзімі аяқталғанға дейін жаңасын уақытында төлеу маңызды, әйтпесе кәсіпкер автоматты түрде ЖБТ-ға ауыстырылады.
Патенттегі ЖК қандай салықтар мен төлемдерді төлейді?
- ЖТС — 1% жарияланған кірістен.
- Ай сайынғы жарналар:
- міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) — 10%;
- міндетті кәсіби зейнетақы жарналары (МКЗЖ) — 2,5%;
- әлеуметтік аударымдар — 5%;
- МӘМС жарналары — 1,4 ЕТЖ-ның 5%-ы.
Патенттегі ЖК: есептілік
Патенттегі ЖК бухгалтерлік есеп жүргізуге және салықтық есептілікті тапсыруға міндетті емес. Міндетті түрде берілетін жалғыз құжат — 911.00 нысаны.
Есепті қалай автоматтандыруға болады
Тауар есебі үшін кәсіпкерлер арнайы бағдарламаларды қолдана алады, мысалы, 1С шешімдері. Олар маркетинг, қорлар, сатып алу, қойма, сату, қаржы сияқты процестерді жүргізуді және бақылауды жеңілдетеді. Кез келген шешімді 7 күн тегін сынап көре аласыз. Сайтта өтінім қалдырыңыз, біз бизнесіңізге лайық бағдарламаны таңдап беруге көмектесеміз.
