Электрондық шот-фактуралардың (ЭШФ) енгізілуі шағын және орта бизнеске қатысы бар барлық кәсіпорындарды қамтыды. Қағаз нұсқасынан айырмашылығы, ЭШФ-ның нысаны бекітілген және оны толтырудың қатаң ережелері бар.
ЭШФ деген не және оны кімдер рәсімдеуге міндетті
ЭШФ — тауарларды жеткізу, жұмыстарды орындау немесе қызметтер көрсету фактісін, олардың құнын және ҚҚС сомасын тіркейтін электрондық құжат. Ол қағаз шот-фактурамен бірдей заңдық күшке ие және сатушы мен сатып алушы арасындағы электрондық құжат айналымында қолданылады.
ЭШФ кімдер жазады
- ҚҚС төлеушілер,
- Импортталған тауарларды іске асыру кезінде салық төлеушілер,
- № 59 Алынып тастау тізбесіндегі тауарларды іске асыратын салық төлеушілер,
- ҚҚС төлеуші емес экспедиторлар мен комиссиягерлер,
- Мемлекеттік материалдық резервтен тауар шығарғанда мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелері,
- «Виртуалды қойма» модулі арқылы № 384 Тізімдегі тауарларды іске асыру кезінде салық төлеушілер,
- Халықаралық тасымалдау қызметтерін көрсеткен кезде салық төлеушілер,
- ҚР-дағы заңды тұлғалар, бейрезиденттердің филиалдары,
- ЖК — ҚҚС төлемейтіндер, сондай-ақ жеке практикамен айналысатын адамдар қолма-қол есеп айырысу 1 000 АЕК-тен асқанда (патенттегі ЖК немесе ШҚ-ны қоспағанда).
Маңызды: ЖК жеке мүлкін сатқан жағдайда ЭШФ жазбайды.
ЭШФ-ны қағаз шот-фактурамен ауыстыруға болады, егер:
- орналасқан жерінде жалпы қолданыстағы телекоммуникация желілері жоқ болса,
- ЭШФ АЖ-де техникалық қателер расталса.
ЭШФ рәсімдеу қағидалары
Стандартты тауарлар мен қызметтер бойынша ЭШФ рәсімдеу мерзімі: айналым күніне дейін емес және іске асыру бойынша айналым жасалған күннен кейін 15 күнтізбелік күннен кешіктірмей.
Ерекше жағдайлар:
- электр энергиясы, су, газ, коммуналдық қызметтер, байланыс, теміржол және әуе тасымалдары, кредиттік қызметтер және т. б. — айналым жасалған айдан кейінгі айдың 20-сына дейін;
- тауарларды кедендік экспорт рәсімімен әкету — 20 күнтізбелік күнге дейін;
- мүлікті қаржылық лизингке беру — тоқсан аяқталғаннан кейінгі айдың 20-сына дейін;
- тауарға билік ету құжаттары негізінде тауарларды өткізу — айналым жасалған айдан кейінгі айдың 20-сына дейін;
- ЕАЭО тауарларын өткізу — есептік салық кезеңінен кейінгі айдың 20-сына дейін.
Жеке тұлғаға ЭШФ жазу
- Міндетті, егер тауар № 59 Алынып тастау тізіміне енгізілсе және есеп айырысу қолма-қол БКМ чегімен немесе төлем терминалы арқылы жүргізілсе;
- Қажет емес, егер тауар аталған Тізімге кірмесе, немесе бұл жеке тұлғаларға көрсетілетін жұмыстар/қызметтер болып, төлем қолма-қол БКМ чегімен не терминал арқылы жүргізілсе.
Бейрезиденттер үшін ЭШФ валютасы
ЭШФ ұлттық валюта — теңгемен рәсімделеді, мына жағдайларды қоспағанда:
- Өнімді бөлу туралы келісімдер бойынша мәмілелер,
- ҚҚС-тың нөлдік мөлшерлемесімен экспортқа тауар өткізу (ҚР Салық кодексінің 386, 447, 449-баптары),
- ҚҚС-тың нөлдік мөлшерлемесімен халықаралық тасымалдау қызметтерін көрсету (ҚР Салық кодексінің 387-бабы),
- ҚР Салық кодексінің 393-бабының 3-тармағына сәйкес нөлдік мөлшерлеме бойынша өткізу.
Қағаз шот-фактураны қашан қолдануға болады
Қағаз шот-фактура тек мына жағдайларда рұқсат етіледі:
-
Салық төлеушінің орналасқан жерінде интернет желісі болмаған жағдайда,
-
ЭШФ жазу сәтінде техникалық ақаулар болғанда.
Мәселелер жойылғаннан кейін қағаз шот 15 күн ішінде ЭШФ АЖ-ға енгізілуі тиіс. Ол екі данада жазылады: бір данасы алушыда қалады және қолтаңба мен мөрмен куәландырылады.
ЭШФ жазылмайтын жағдайлар
ҚР Салық кодексінің 412-бабының 13-тармағына сәйкес, мына жағдайларда ЭШФ қажет емес:
- қолма-қол БКМ чегімен немесе терминалдар арқылы есеп айырысу (Алынып тастау тізбесіндегі тауарлардан басқа),
- жеке тұлғалармен электрондық ақша арқылы есеп айырысу,
- коммуналдық қызметтер мен байланыс үшін төлемді екінші деңгейлі банктер немесе пошта операторлары арқылы жүргізу,
- жолаушылардың теміржол немесе әуе көлігімен жол жүруін ресімдеу (қағаз немесе электрондық билет пайдаланылады),
- ЖК немесе жеке практикамен айналысатын тұлға болып табылмайтын жеке тұлғаға тауарды өтеусіз беру,
- қаржылық қызметтер көрсету (ҚР Салық кодексінің 397-бабы),
- казино, ойын автоматтары залдары, тотализаторлар, букмекерлік кеңселер көрсететін қызметтер.
