Шарт жасаспас бұрын әлеуетті әріптестің расында тіркелгенін, қызметін жүргізіп отырғанын және мемлекеттік органдармен мәселелері жоқ екенін тексеру маңызды. Қарсы тарапты тексеру адал емес компаниялармен жұмыс істеу тәуекелдерін азайтып, қаржылық шығындардың алдын алуға көмектеседі.
БСН деген не және не үшін керек
БСН (бизнес-сәйкестендіру нөмірі) — тіркеу кезінде заңды тұлғаларға, филиалдарға, өкілдіктерге және кәсіпкерлердің жекелеген санаттарына берілетін бірегей код.
Бұл идентификатор мемлекеттік ақпараттық жүйелердің басым бөлігінде қолданылады және қажет:
- шарттар жасауға;
- банктік шоттар ашуға;
- салық есептілігін тапсыруға;
- салықтар мен міндетті төлемдерді төлеуге;
- шот-фактуралар мен бастапқы құжаттарды ресімдеуге;
- мемлекеттік органдармен өзара әрекеттесуге.
БСН берілмесе, ұйым толыққанды кәсіпкерлік қызмет жүргізе алмайды. Жеке тұлғалар мен көпшілік жеке кәсіпкерлер үшін негізгі сәйкестендіргіш — ЖСН.
БСН қалай беріледі
Бизнес-сәйкестендіру нөмірі заңды тұлға мемлекеттік тіркеуден өткен кезде автоматты түрде қалыптасады.
Бұл рәсімді әділет органдары мына жағдайларда орындайды:
- компания құрылғанда;
- филиал немесе өкілдік тіркелгенде;
- заңды тұлға қайта тіркелгенде.
Тіркеу аяқталғаннан кейін компания туралы мәліметтер мемлекеттік дерекқорларға енгізіледі және ұйымға бірегей БСН беріледі. Нөмір алу үшін қосымша төлем талап етілмейді.
Компанияны БСН бойынша не білуге болады
БСН бойынша тексеру шартқа дейін қарсы тарап туралы маңызды мәліметтерді алуға мүмкіндік береді.
Қолданылатын сервиске байланысты мына ақпарат қолжетімді:
- ұйымның атауы;
- тіркеу күні;
- заңды тұлғаның мәртебесі;
- басшы туралы мәлімет;
- қызмет түрлері;
- салық төлеуші ретінде тіркелуі;
- мемлекеттік сатып алуға қатысуы;
- салық тәртібі жөніндегі жекелеген деректер.
Осындай талдау компанияның сенімділігін бағалап, ынтымақтастықтағы тәуекелдерді азайтуға көмектеседі.
Ұйымның БСН-ін қайдан білуге болады
Нөмір белгісіз болса, оны бірнеше тәсілмен табуға болады.
eGov.kz порталы арқылы
Электрондық үкімет порталында тіркелген заңды тұлғалар туралы мәліметтер қолжетімді. Іздеу үшін ұйым атауы немесе өзге тіркеу деректері қажет.
Мемлекеттік кірістер комитеті арқылы
Мемлекеттік кірістер комитетінің сайтында салық төлеушілер мен қарсы тараптарды тексеру сервистерін пайдалануға болады.
Компания құжаттары бойынша
БСН әдетте мыналарда көрсетіледі:
- шарттарда;
- шот-фактураларда;
- орындалған жұмыстар актілерінде;
- коммерциялық ұсыныстарда;
- құрылтай құжаттарында.
Ашық дереккөздер арқылы
Көптеген ұйым өз деректемелерін ресми сайттарында, компания карточкаларында және корпоративтік есептерінде жариялайды.
Компанияны БСН бойынша қалай тексеру керек
Қарсы тарапты тексеру бірнеше минутты ғана алады.
Ол үшін:
- МКК сайтына өтіңіз.
- Электрондық сервистер бөлімін ашыңыз.
- Қарсы тарапты тексеру сервисін таңдаңыз.
- Компанияның БСН-ін енгізіңіз.
- Мемлекеттік базадан мәліметтерді алыңыз.
Бұл тексеріс ұйымның барын және мәміле жасасу сәтінде қызметін жалғастырып отырғанын растауға мүмкіндік береді.
БСН құрылымы қалай оқылады
Бизнес-сәйкестендіру нөмірі 12 цифрдан тұрады, олардың әр тобы белгілі бір ақпаратты қамтиды.
Нөмір құрылымы мыналарды қамтиды:
- компанияның тіркелу күні туралы мәлімет;
- заңды тұлға немесе бейрезидент белгісі;
- бөлімше мәртебесі туралы ақпарат;
- тізбекті тіркеу нөмірі;
- БСН дұрыстығын тексеруге арналған бақылау саны.
Осы құрылымның арқасында мемлекеттік жүйелер ұйымды автоматты түрде сәйкестендіріп, мәліметтердің дұрыстығын тексере алады.
Әкім аппаратының БСН-ін қалай білуге болады
Әкім аппаратының БСН-і жекелеген салықтар, алымдар және салыққа жатпайтын төлемдерді жергілікті бюджетке аудару кезінде қажет.
Мысалы, мына жағдайларда сұралуы мүмкін:
- жеке тұлғалардың мүлік салығы;
- жер салығы;
- көлік салығы;
- бірыңғай жер салығы;
- жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлем;
- жекелеген әкімшілік төлемдер.
Актуалды деректемелер Мемлекеттік кірістер комитетінің сайтындағы мемлекеттік органдар анықтамалықтары бөлімінде жарияланады.
ЭСФ үшін сатып алушының БСН-і қажет болса не істеу керек
Электрондық шот-фактура рәсімдегенде сатып алушының деректері дұрыс толтырылуға тиіс. Егер заңнама ЭСФ жазып беруді талап етсе, сатушы алушының БСН-ін немесе ЖСН-ін көрсетуге міндетті.
Сатып алушы қажетті деректерді бермеген жағдайда, құжаттарды ресімдеуде және мәмілені ақпараттық жүйелерде көрсету кезінде қиындықтар туындауы мүмкін. Сондықтан ЭСФ жолдамас бұрын қарсы тараптың деректемелерін алдын ала нақтылап алған жөн.
Қарсы тараптарды неге тексеру маңызды
Компания сенімді көрінгеннің өзінде, БСН бойынша тексеру ынтымақтастыққа дейін ықтимал тәуекелдерді анықтауға көмектеседі.
Бұл әсіресе мына жағдайларда өзекті:
- ірі шарттар жасасу;
- төлемді кейінге қалдыру беру;
- тендерлерге қатысу;
- ұзақ мерзімді әріптестік.
Қарсы тарапты тексеруге жұмсалған бірнеше минут даулардың, қаржылық шығындардың және міндеттемелерді орындау мәселелерінің алдын алады.
Қорытынды
БСН — Қазақстандағы бизнес үшін негізгі сәйкестендіргіштердің бірі. Оның көмегімен компания туралы мәліметтерді жылдам табуға, тіркеу деректерін тексеруге және әлеуетті әріптес туралы ақпараттың өзектілігін растауға болады.
ЖК мен ЖШС-ні тексеруге арналған мемлекеттік сервистерді пайдалану бизнеске неғұрлым негізделген шешім қабылдауға, тәуекелдерді азайтуға және сенімді қарсы тараптармен ынтымақтастық орнатуға көмектеседі.
