«Даму» кепілдік бағдарламасы туралы
Қазақстандағы кәсіпкерлер кепіл жеткіліксіз болса да, 7 млрд теңгеге дейін несие ресімдей алады. Бұл «Даму» кепілдік қорының жұмысының арқасында мүмкін болды: қор шағын және орта бизнеске, сондай-ақ ірі инвестициялық жобаларға қолдау береді. Кепіл жеткіліксіз болған жағдайда қор несие сомасының 85%-ына дейінгі бөлігін кепілдікпен жабады.
Кепілдік қоры деген не
«Даму» қорының кепілдік тетігі банктерге толық кепілі жоқ кәсіпкерлерге несие беруге мүмкіндік береді. Мұндайда қор тәуекелдің бір бөлігін өз мойнына алып, банкке несие сомасының 85%-ына дейін кепілдік береді.
Кепілдік несие мерзімінің бүкіл кезеңіне беріледі. Несие беру туралы шешімді банк өзі қабылдайды, рәсімдеу жеңілдетілген: барлық қадам банк бөлімшесінде бір жерден орындалады. Бағдарламаға жеке кәсіпкерлер, шаруа және фермер қожалықтары, микрокәсіпорындар, ШОБ субъектілері, сондай-ақ ірі қазақстандық компаниялар қатыса алады.
Мысал: кәсіпкер қала маңында кафе жүргізіп, екінші филиал ашуды жоспарлап отыр. Нысан табылды, клиенттер бар, бірақ кепіл жеткіліксіз. «Даму» қорының кепілдігі арқылы банк қосымша қамтамасыз етусіз несие мақұлдай алады, ал қор тәуекелдің 85%-ын жабады. Бұл кәсіпкерге жаңа нүкте ашып, несиені кезең-кезеңімен өтеуге мүмкіндік береді.
Кепілдік қандай мақсаттарға беріледі
Кредиттерге кепілдіктер мына бағыттар бойынша беріледі:
- Бизнес дамуына арналған инвестициялар. Қызметті кеңейту, еңбек жағдайын жақсарту, жабдық, бағдарламалық қамтамасыз ету және жылжымайтын мүлік сатып алу.
- Айналым қаражатын толықтыру. Өнім сатып алу, контрагенттермен есеп айырысу, жалдау, салықтар және басқа да операциялық шығындар.
- Қолданыстағы несиелерді қайта қаржыландыру.
Инвестжобалар бойынша қарсы міндеттемелер
Инвестициялық жобаны іске асыру кезінде кәсіпкер екі жылдан кейін төленетін салық көлемін және қызметкерлер санын 10%-ға арттыруға міндеттенеді.
Басым бағыттар
Қолдау барлық қызмет түрлеріне қолжетімді болғанымен, қаражаттың 80%-ы экономиканың басым салаларына, ал қалған 20%-ы өзге салаларға бөлінеді. Басым бағыттар:
- ауыл шаруашылығы;
- өңдеу және тау-кен өнеркәсібі;
- энергетика және сумен жабдықтау салалары;
- білім беру, денсаулық сақтау және ғылым;
- көтерме және бөлшек сауда;
- жылжымайтын мүлікті жалға беру, қонақүйлер, ветеринария;
- техниканы, тұрмыстық құрылғыларды жөндеу, химиялық тазалау қызметтері.
Басым ОКЭД-тердің толық тізімі қордың сайтындағы «Басым салалар» бөлімінде қолжетімді.
ШОБ үшін қатысу шарттары
- несиенің ең жоғарғы сомасы — 7 млрд теңгеге дейін;
- кепілдік көлемі — 3,5 млрд теңгеге дейін;
- кепілдік мерзімі — несиенің мерзімімен бірдей;
- комиссия — кепілдік бойынша қалған сомаға жыл сайын 1,5%.
Ауқымды инвестжобаларға арналған шарттар
Ірі бастамалар үшін арнайы шарттар қолданылады:
- жоба құны 7 млрд теңгеден бастап;
- инициатор кемінде 20% өз қаражатын инвестициялайды;
- қалған сома банктерден, МҚҰ-дан немесе мемлекеттік органдардан (мысалы, БРК, АКК, ФРП) несие түрінде беріледі;
- кепілдік жоба құнының 30%-ына дейін қамтиды;
- кепілдік мерзімі — 15 жылға дейін;
- комиссия — кепілдік сомасынан жылына 2%.
Қазақстанда бизнеске несие алу: өтінім беру тәртібі
Бағдарламаға қатысу үшін кәсіпкер қор серіктес болып табылатын таңдалған банктің ең жақын филиалына өтінім береді. Өтінімдер екі жұмыс күні ішінде қаралады. Қосымша ақпарат пен кеңесті қордың өңірлік өкілдіктерінен алуға болады.
Кепілдік қоры — субсидия емес, кәсіпкерлерді қолдаудың тиімді тетігі. Ол несиеге қолжетімділікті жеңілдетіп, бизнестің өсуіне және кепілдің жетіспеуіне байланысты кедергілерді еңсеруге көмектеседі. Дегенмен, қаражатты мақсатты пайдалану қатаң сақталуы тиіс — қор кәсіпкер қаражатты қайда жұмсағанын бақылайды және бұзушылық анықталса, кепілдікті кері қайтарып алуға құқылы.
