Жеке практикамен айналысатын адамдарға салық салу: 2026 жылғы жаңа ережелер

Жеке практикамен айналысатын адамдарға кімдер жатады

Салық кодексіне сәйкес, жеке практикамен айналысатын адамдар (ЖПА) санатына мына мамандар жатады:

• жеке нотариус;
• жеке сот орындаушысы;
• адвокат;
• кәсіби медиатор.

Тіркеу және тіркеуден шығу

ЖПА-ны тіркеу есебіне қою, тіркеу деректерін өзгерту және тіркеу есебінен шығару рәсімдері Салық кодексінің 97–98-баптарымен реттеледі.

Табысқа салық салу

Салық кодексіне сәйкес жеке практикамен айналысатын адамдар салық салынатын табыстан жеке табыс салығын (ЖТС) төлейді.

ЖТС мөлшерлемесі — 9%, Салық кодексінің 363-бабында белгіленген.

ЖПА үшін салықтық шегерімдер

Жеке практикамен айналысатын адамдар мынадай жеке салықтық шегерімдерді қолдана алады:

• әлеуметтік аударымдар бойынша шегерім;
• негізгі салықтық шегерім;
• әлеуметтік салықтық шегерімдер.

Салық төлеу мерзімдері

Есептелген салық сомасы ай сайын аударылады. Төлем мерзімі — салық есептелген айдан кейінгі айдың 5-іне дейін. Салықтарды дұрыс есептеп, бухгалтерлік және салықтық есеп жүргізу үшін 1С шешімдерін пайдаланыңыз. 1С бағдарламаларын өз деректеріңізбен 7 күн тегін сынап көріңіз.

2026 жылдан бастап ҚҚС бойынша өзгерістер

Салық кодексінің өтпелі ережелері ЖПА үшін маңызды өзгерісті көздейді.

Жаңа Салық кодексінің енгізілуіне байланысты жеке практикамен айналысатын адамдар:

• ҚҚС төлеуші ретінде танылмайды;
• ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылуға тиіс.

ҚҚС бойынша есепке қою туралы куәліктер Кодекс күшіне енген сәттен бастап — 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жарамсыз деп танылады.

Салықтық есептілік

Жеке практикамен айналысатын адамдар Кірістер мен мүлік туралы декларацияны (СЕН 270.00) тапсыруға міндетті. Декларация тапсыру мерзімі — есепті жылдан кейінгі жылдың 15 қыркүйегіне дейін.

Қызметті тоқтату кезіндегі есептілік

Егер адам қызметін тоқтату туралы шешім қабылдаса, қажеті:

1. Қызметті тоқтату туралы өтініш беру.
2. ҚР ҚМ МКК-нің Мемлекеттік кірістер басқармасына «ликвидациялық» салықтық есептілікті (СЕН) ұсыну.

Әдетте мұндай жағдайда мына нысандардың бірі тапсырылады:

• СЕН 200.00,
• СЕН 270.00 (қолданылатын салық салу тәртібіне байланысты).

Құжаттар «ликвидациялық» белгісімен жіберіледі.