Жеке кәсіпкерлер салық міндеттемелерін уақтылы есептеп, есепке алу бағдарламасында көрсетуге міндетті. 1С-та салықты дұрыс есептеу есептіліктегі қателерден, айыппұлдардан және тексерістердегі алшақтықтардан сақтайды.
2026 жылы ЖК қандай салықтарды есептейді
Міндетті төлемдердің тізбесі қолданылатын салық салу режиміне, қызметкерлердің болуына және қызмет ерекшеліктеріне байланысты. 1С бағдарламасында көбіне келесі салықтар мен жарналар есепке алынады:
- жеке табыс салығы (ЖТС);
- әлеуметтік салық (оны төлеу міндеті болғанда);
- әлеуметтік аударымдар;
- міндетті зейнетақы жарналары;
- жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (қызметкерлер болған жағдайда);
- міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру бойынша жарналар мен аударымдар (МӘМС);
- арнаулы салық режимі бойынша салық;
- ҚҚС, егер кәсіпкер ҚҚС төлеуші ретінде тіркелген болса.
Салық міндеттемелерінің құрамына не әсер етеді
Есептеу алдында кәсіпкер қандай төлемдерді есептеуі тиіс екенін айқындау қажет. Бұған ықпал ететін факторлар:
- таңдалған салық салу режимі;
- қызметкерлердің бар-жоғы;
- ҚҚС төлеуші ретінде тіркелуі;
- қызмет түрі;
- қолданыстағы жеңілдіктер мен босатулар.
Мысалы, арнаулы салық режимінде әдетте сол режимге тән төлемдер және міндетті әлеуметтік жарналар есептеледі. Жалпыға бірдей тәртіпте бұған қосымша ЖТС және ҚҚС (оларды төлеу міндеті болса) есептеледі. Егер кәсіпкер жұмыс беруші болса, есепке қызметкерлер бойынша салықтар мен жарналар қосылады.
Кеңес. Жұмысқа кіріспес бұрын 1С конфигурациясын өзекті релизге дейін жаңартуды ұсынамыз. Өндірушілер есептеу алгоритмдерін, салық мөлшерлемелерін, есептілік нысандарын және нормативтік анықтамалықтарды тұрақты түрде жаңартады. Бағдарламаның ескірген нұсқасын пайдалану салықтардың қате есептелуіне әкелуі мүмкін. Бұлттағы 1С бағдарламалары пайдаланушының қатысуынсыз автоматты түрде жаңартылады — бұл 1С жеткізушісінің міндеті.
Салықтарды есептеуге бағдарламаны дайындау
Есептеулерге кіріспес бұрын ақпараттық база дұрыс бапталғанына көз жеткізу маңызды. Ең алдымен мыналарды тексеруге кеңес береміз:
- ұйымның деректемелері немесе жеке кәсіпкердікі;
- таңдалған салық салу жүйесі;
- өндірістік күнтізбенің өзектілігі;
- классификаторлардың жаңартылуы;
- қолданыстағы салық мөлшерлемелері;
- есеп саясатының параметрлері.
Есеп саясатын тексеру
Ұйымның есеп саясатына ерекше назар аударыңыз. Онда мыналарды тексеріңіз:
- қолданылу басталу күнін;
- таңдалған салық режимін;
- табыстар мен шығыстарды тану тәртібін;
- салықтық есеп баптауларын;
- шығындарды жабу тәсілдерін.
Баптаудың бір ғана қателігі салық міндеттемелерінің түпкі сомаларына әсер етуі мүмкін.
Маңызды: жыл ішінде кәсіпкер басқа салық режиміне өткен болса, сәйкес басталу күнімен жаңа есеп саясатын жасаған дұрыс. Бар баптауларды өткен күнмен өзгерту бұрын жабылған кезеңдерді қайта есептеуге және есепте қателердің пайда болуына әкелуі мүмкін.
1С-та ЖК салықтарын қалай есептеу: кезең-кезеңімен нұсқаулық
Баптауларды тексерген соң салықтарды есептеуге көшуге болады.
1 — ші қадам. Барлық бастапқы құжаттардың бар-жоғын тексеріңіз
Кезеңді жабар алдында бағдарламада барлық шаруашылық операциялар көрсетілгеніне көз жеткізіңіз. Атап айтқанда, мына құжаттар өткізілген болуы тиіс:
- сату құжаттары;
- тауарлар мен қызметтерді кіріске алу;
- банк шотынан көшірмелер;
- касса құжаттары;
- еңбекақыны есептеу (қызметкерлер болса);
- аванстық есептер;
- салық базасына әсер ететін өзге операциялар.
Өткізілмеген құжаттар салықтардың қате есептелуіне әкелуі мүмкін.
2 — ші қадам. Айды жабуды орындаңыз
Операции → Закрытие месяца бөліміне өтіп, барлық регламенттік рәсімдерді орындаңыз.
Жабу барысында бағдарлама автоматты түрде:
- өзіндік құнды есептейді;
- шығын шоттарын жабады;
- амортизация есептейді;
- қаржылық нәтижені айқындайды;
- жекелеген салық көрсеткіштерін есептейді.
Рәсім аяқталғаннан кейін барлық операциялардың қатеcіз орындалғанын тексеріп алыңыз.
3 — ші қадам. Салық міндеттемелерін есептеңіз
Кезең жабылғаннан кейін салықтарды есептеуге көшуге болады. Қолданылатын 1С конфигурациясына қарай бұған регламенттік құжаттар немесе айды жабудың арнаулы көмекшілері пайдаланылады.
Құжатты өткізген кезде бағдарлама автоматты түрде:
- салық міндеттемесінің сомасын есептейді;
- қажетті бухгалтерлік жазбаларды қалыптастырады;
- есептелген сомаларды салықтық есепте көрсетеді.
Мысал
Кәсіпкер жалпыға бірдей тәртіпте жұмыс істеп, ҚҚС төлеуші болса, салықтарды есептеместен бұрын сату мен сатып алу операцияларын толық рәсімдеп, тіркелген шот-фактуралардың дұрыстығын тексеру қажет. Тек содан кейін ғана салық міндеттемелерін есептеген жөн. Әйтпесе ҚҚС деректері салық декларациясындағы көрсеткіштермен сәйкес келмеуі мүмкін.
