Пәтерде немесе жеке үйде бизнес ашуға бола ма? Заң мұндай мүмкіндікке тек жылжымайтын мүлік тұрғыннан коммерциялық қорына ауыстырылған жағдайда рұқсат етеді. Пәтерді тұрғын қорынан қалай шығару, қандай құжаттар қажет және бұл процесс қанша уақыт алатынын қарастырамыз.
Тұрғыннан коммерциялыққа ауыстыру қашан мүмкін емес
Кейбір жағдайларда ауыстыруға жол берілмейді:
- Пәтер 158 сериялы тоғыз қабатты панельді үйде немесе сейсмикалық қауіпті аймақта орналасқан. Қайта жоспарлауға тыйым салынады, өйткені бұл ғимараттың құрылымдық тұрақтылығына нұқсан келтіреді.
- Терезелер тек аулаға қарайды. Аула аумағын шамадан тыс жүктемеу үшін орынжайдың мақсатын өзгертуге тыйым салынады.
- Көршілер орынжайды коммерциялық мақсатта пайдалануға жазбаша келісім берген жоқ.
- Қайта жоспарлау инженерлік жүйелердің жұмысын нашарлатуы немесе ғимараттың сейсмикалық төзімділігін төмендетуі мүмкін.
- Нысан тұрғын аймақ пен жолды бөлетін қызыл сызыққа шығып кетеді — бұл мәселе генжоспармен және мемлекеттік органдармен реттеледі.
Кейде жаңа үйлерде де қайта бейіндеуге рұқсат етілмейді. Себебі өзгерістер нысанды жобаға сәйкес келмей қалдыруы мүмкін, осылайша жаңа үйлерде кеңселер мен дүкендердің ретсіз ашылуын бақылауға мүмкіндік береді.
Тұрғын емес орынжайға ауыстыру қашан мүмкін
Шектеулер бар, бірақ бәрі үмітсіз емес. Әдетте пәтерді коммерциялық орынжайға ауыстыруға мына жағдайда болады:
- Пәтер панельді үйде, бірақ тоғыз қабатты емес, бес қабатты үйде. Ауыстыру кезінде балконның парапеті сақталады.
- Нысан 1980 жылдан кейін салынған қаңқалы немесе кірпіш үйде орналасқан.
- Пәтер кірпішпен толтырылған монолитті үйде.
Қадамдық нұсқаулық: тұрғыннан коммерциялыққа қалай ауыстыруға болады
1. Архитектормен кеңес
Алдымен Жер қатынастары басқармасына жүгініңіз. Архитектор қайта жаңарту мүмкіндігін тексереді, қызыл сызықтардың орналасуын және бизнесіңіздің көршілерге ықпалын бағалайды.
2. Сейсмологтың қорытындысы
Сейсмикалық қауіпті аймақтарға өзекті: Алматы қаласы, Түркістан және Шығыс Қазақстан, Жамбыл облыстары. Қорытындысыз қайта жабдықтауды бастау мүмкін емес.
3. Топографиялық түсірілім және АЖТ
- Топографиялық түсірілім жер бедерін және коммуникацияларды көрсетеді. Жарамдылық мерзімі — 6 ай.
- АЖТ (архитектуралық-жоспарлау тапсырмасы) нысанға және оның орналастырылуына қойылатын талаптарды айқындайды. Оны алу үшін Egov.kz арқылы онлайн өтінім беру қажет.
4. Көршілердің келісімі
Мүдделері қозғалатын барлық меншік иелерінің нотариатта куәландырылған жазбаша келісімі қажет. Онсыз жер үлесін сатып алу немесе нысанды тұрғын емес ретінде тіркеу мүмкін емес.
5. Жоба
Жобаны тек лицензиясы бар ұйымдардан немесе мамандардан әзірлетіп, сәулет органдарымен келісу және тәуелсіз сараптамадан өткізу қажет.
6. Сәулет басқармасын хабардар ету
Жұмысты бастар алдында Elicense.kz арқылы онлайн түрде хабарлама беріңіз. Талон алғаннан кейін ғана реконструкцияға кірісуге болады.
7. Қабылдау актісі
Нысанды қабылдау тапсырыс беруші, мердігер және авторлық/техникалық қадағалау өкілдерінің қатысуымен жүргізіледі.
8. Жерді сатып алу немесе жалға алу
Орынжайдың астындағы жер учаскесін рәсімдеу үшін қалалық әкімдікке жүгініңіз. Құжаттар топтамасына мыналар кіреді: өтініш, меншік құқығын растайтын құжат, техникалық паспорт, қайта жоспарлау жобасы және меншік иелерінің келісімдері. Әкімдік мақұлдағаннан кейін әділет органдары нысанды тұрғын емес ретінде тіркейді.
Тұрғыннан коммерциялыққа ауыстыру мерзімдері
Бұл рәсімнің бір айдан аз уақыт алуы сирек. Көбіне нақты жағдайға және жергілікті нормативтерге байланысты алты айдан бір жылға дейін, кейде одан да ұзаққа созылады.
Егер бизнесті жедел бастау қажет болса, арнайы коммерциялық орынжайды жалға алған немесе сатып алған оңайырақ. Сатып алу-сату мәмілесін қауіпсіз ету үшін банктегі депозитарлық ұяшықты пайдалануға болады: қаражат меншік құқығы тіркелгенге дейін сонда сақталады.
Қорытынды
Тұрғын жылжымайтын мүлікті коммерциялыққа ауыстыру — күрделі әрі ұзаққа созылатын процедура. Дегенмен, егер бизнеске тиімді жерде өз пәтеріңіз болса, ол өзін ақтайды. Құжаттарды дұрыс рәсімдеп, барлық қадамдарды сақтау қызметіңіздің заңдылығын және инвестицияның қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.
