Негізгі міндеттер
НКТ енгізудің бірнеше басты мақсаты бар:
- тауар есебінің бірыңғай цифрлық жүйесін құру;
- сауда операцияларының ашықтығын арттыру;
- экономикадағы өнім туралы ақпараттың сапасы мен салыстырмалылығын жақсарту;
- тауар қозғалысының барлық кезеңінде — сатып алудан бастап сатуға дейін — бірыңғай цифрлық идентификаторларды қолдану.
Каталог ауқымы
Каталогтағы деректер көлемі 400 мыңнан 20 млн-нан астам тауар позициясына дейін өсті. Ауысу кезеңінде 5 177 579 уақытша XTIN коды құрылды (12.03.2026 ж. жағдай бойынша), бұл бизнеске цифрлық идентификаторлармен жұмысты кідіріссіз жалғастыруға мүмкіндік берді.
Мемлекеттік және коммерциялық жүйелермен ықпалдасу
НКТ қазірдің өзінде негізгі мемлекеттік платформалармен өзара әрекеттеседі:
- мемлекеттік сатып алу жүйелері ЕПЗ және Самұрық-Қазына;
- Мемжоспарлау ақпараттық жүйесі ИС ГП;
- ИС ЭСФ жүйесі.
Коммерциялық платформалармен ықпалдасу мыналармен жүзеге асырылуда:
- маркетплейстер Wildberries, Ozon, Flip.kz, O-Market;
- 1С есепке алу жүйесі;
- сауда желілері Anvar, Small, Magnum;
- фискалдық чектерді қалыптастыратын фискалдық деректер операторлары.
Мұндай өзара әрекеттесу тауардың бірыңғай кодын барлық цифрлық кезеңдерде — сатып алу мен есепке алудан бастап сатуға дейін — пайдалануға мүмкіндік береді.
Деректер сапасын арттыру
Каталог құрылымын жақсарту үшін кешенді жұмыс атқарылды:
- бос және мазмұны төмен тауар карточкалары жойылды;
- қайталанатын карточкаларды негізгі жазбамен байланыстыра отырып деактивациялау тетігі енгізілді;
- ақпараттың тұтастығы мен өзара байланысы қамтамасыз етілді.
Қызметтер мен тауар классификаторын дамыту
Пайдаланушыларға ыңғайлы болу үшін мыналар іске асырылды:
- тауар деректерін импорттау және экспорттауға арналған 11 сервис;
- ОКТРУ классификаторымен жұмыс істеуге арналған жеке кабинет.
Тауар түрлерінің саны 12 мыңнан шамамен 61 мың позицияға дейін көбейді (нұсқа ОКТРУ 2.0). НКТ кодтары ілеспе құжаттарда — жүкқұжаттарда және қабылдап-беру актілерінде де қолданылады.
Жүйені әрі қарай дамыту
Қаржы министрлігі каталогтың функционалын кеңейтуді жалғастыруда:
- «E-лицензиялау» мемлекеттік дерекқорымен ықпалдасуға дайындық жүргізілуде;
- «Кеден» жүйесінің кедендік декларацияларына НКТ кодтарын енгізу бойынша жұмыс жүргізілуде;
- жүйе бизнес өкілдерімен бірлесіп, кезең-кезеңімен енгізілуде.
Кәсіпкерлермен жұмыс
Бизнес өкілдерімен тұрақты ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жүргізілуде:
- сауда салаларының өкілдерімен апта сайын онлайн-кездесулер;
- тауар карточкалары мен атрибуттарына қойылатын талаптарды түсіндіру;
- жүйені жетілдіру үшін кері байланысты жинау.
НКТ енгізу — Қазақстанда тауар есебінің бірыңғай цифрлық инфрақұрылымын қалыптастыруға маңызды қадам. Әмбебап идентификаторларды пайдалану, мемлекеттік және коммерциялық жүйелермен ықпалдасу және деректер сапасын арттыру сауда операцияларының ашықтығын, есептің жеңілдетілуін және елдің цифрлық экономикасының дамуын қамтамасыз етеді. Іс-шаралар бизнес қажеттіліктері ескеріле отырып, кезең-кезеңімен іске асырылады, бұл нарықтың барлық қатысушыларының тиімді өзара іс-қимылына жағдай жасайды.
