Бағдарлама жалақыны, салықтарды, жарналар мен аударымдарды дұрыс есептеуі үшін алдымен жеке тұлғаның мүгедектігі туралы деректерді тіркеп, қажет болса ИПН бойынша тиесілі салықтық шегерімдерді тағайындау қажет.
Есеп тәртібі мынаған байланысты:
- мүгедектік тобына;
- оның белгіленген мерзіміне;
- салықтық шегерім құқығының бар-жоғына;
- жеке тұлғаның санатына.
Баптауда төмендегілерді ажырату маңызды:
- мерзімсіз белгіленген I немесе II топтағы мүгедектігі бар адамдар;
- белгілі бір мерзімге белгіленген I немесе II топтағы мүгедектігі бар адамдар;
- III топтағы мүгедектігі бар адамдар;
- мүгедектігі бар баланың ата-аналары, асырап алушылары, қабылдаушы ата-аналары және қорғаншылар/қамқоршылар, не балалық шақтан мүгедектігі бар адам.
1. Мүгедектік туралы деректерді енгізіңіз
Ашыңыз:
Кадровый учет → Справочники и настройки → Физические лица.
Қажетті жеке тұлғаны таңдаңыз.
Общие қойындысында Сведения об инвалидности блогын табыңыз да, Не является инвалидом жолына өтіңіз.
История изменения сведений об инвалидности регистрі ашылады.
Добавить түймесін басып, жаңа жазбаны толтырыңыз.
Күшіне енетін күн
Бағдарлама мүгедектік туралы деректерді ескере бастайтын күнді көрсетіңіз.
Күні алдыңғы кезеңге де жатуы мүмкін. Бұл өткен кезеңдерді қайта есептеу кезінде көзделген жеңілдіктерді қолдануға мүмкіндік береді.
Мүгедектік түрі
Тиісті мүгедектік түрін тізімнен таңдаңыз.
Мүгедектік тобы
Көрсетіңіз:
- I топ;
- II топ;
- III топ.
Растайтын құжаттың деректері
Толтырыңыз:
- анықтаманың сериясы;
- анықтаманың нөмірі;
- оның берілген күні.
Анықтаманың қолданылу мерзімі
Келесі қайта куәландыру күнін көрсетіңіз.
Мерзімі көрсетілмесе, бағдарлама мүгедектікті мерзімсіз белгіленген деп есептейді.
ОПВ есептеу
Мерзімсіз белгіленген I немесе II топтағы қызметкерлер үшін Исчислять ОПВ белгісі қолжетімді болуы мүмкін.
Қызметкер міндетті зейнетақы жарналарын төлеуді таңдаса және тиісті өтініш берсе, осы белгіні қолданады.
Маңызды: тек мүгедектік тобын ғана емес, оның қолданылу мерзімін де дұрыс толтырыңыз. Бұл мәліметтер кейбір жарналарды есептеу тәртібін айқындауда пайдаланылады.
Сур. 2. «Сведения об инвалидности физлиц» регистрі
Деректер сақталғаннан кейін мүгедектік туралы мәліметтер қызметкер карточкасында да автоматты түрде көрінеді.
Сур. 3. «Сведения об инвалидности физлиц» регистрі
2. ИПН бойынша салықтық шегерімді баптаңыз
Мүгедектіктің болуы жеке табыс салығынан (ИПН) толық босату дегенді өзінен-өзі білдірмейді.
Жеке тұлғалардың тиісті санаттары үшін әлеуметтік салықтық шегерім көзделген.
Санатына қарай мына мөлшерлер қолданылады:
- жылына 5 000 АЕК — I немесе II топтағы мүгедектігі бар адамдар үшін;
- жылына 882 АЕК — III топтағы мүгедектігі бар адамдарға, сондай-ақ заңнамада көзделген мүгедектігі бар балалардың ата-аналарына, қорғаншыларына және қамқоршыларына не балалық шақтан мүгедектігі бар адамдарға.
Есептік көрсеткіштерді тексеріңіз
Өтіңіз:
Зарплата → Справочники и настройки → Регламентированные расчетные показатели.
Тиісті жылдың көрсеткіштері толтырылғанын тексеріңіз.
Салық салынбайтын кіріс сомасы жылға белгіленеді және есепті кезең ішінде МЗП өзгерсе де жыл бойы өзгермейді.
Сур. 4. «Регламентированные расчетные показатели» регистрі
Қызметкерге шегерім тағайындаңыз
Заявление на предоставление вычетов ИПН құжатын жасаңыз.
Ол қолжетімді:
Зарплата → Налогообложение
немесе қызметкер карточкасындағы Сведения о вычетах ИПН сілтемесі арқылы.
Сур. 5. Құжат «Заявление на предоставление вычетов ИПН»
Құжатты жасағанда салықтық шегерімдердің қолданылу ретін ескеріңіз. Шегерімдер белгіленген кезекпен беріледі.
3. ИПН есебін тексеріңіз
ИПН есебі мына құжатпен орындалады:
Расчеты удержаний сотрудников организаций.
Подоходный налог қойындысын ашыңыз.
Есепті тексеру үшін Показать подробности расчета командасын пайдаланыңыз. Талдауда мынадай мәліметтерді көруге болады:
- ИПН есебіне қабылданатын кірістер;
- қолданылған салықтық шегерімдер;
- салықтың қорытынды есебі.
Сур. 6. Құжат «Расчет удержаний сотрудников организаций»
Кеңес: бастапқы баптаудан кейін бірінші есептік ай бойынша ИПН есебінің егжей-тегжейін тексеріңіз. Бұл бағдарлама қажетті шегерімді қолданғанын растауға көмектеседі.
Жарналар мен аударымдар қалай есептеледі
Мүгедектік туралы деректер тіркелгеннен кейін бағдарлама жекелеген төлемдерді есептеу тәртібін айқындауда мүгедектік тобы мен оның қолданылу мерзімін пайдаланады.
Міндетті зейнетақы жарналары — ОПВ
I және II топтағы мүгедектігі бар адамдар, егер мүгедектік мерзімсіз белгіленсе, ОПВ төлеуден босатылады.
Сонымен қатар мұндай қызметкерлер өтініші бойынша ОПВ төлей алады.
ОПВ есептелетіндер:
- III топтағы мүгедектігі бар адамдар;
- I немесе II топтағы мүгедектігі бар адамдар, егер мүгедектік белгілі бір мерзімге белгіленсе;
- мүгедектігі бар балалардың ата-аналары, қорғаншылары және қабылдаушы ата-аналары.
Осы санаттарға 10 % ставка қолданылады.
Жеке тұлға карточкасына енгізілген мүгедектік тобы мен мерзімі туралы деректерді бағдарлама ОПВ есептеу тәртібін анықтау үшін пайдаланады.
Есепті Расчеты удержаний сотрудников организаций құжатында, Пенсионные взносы қойындысында тексеруге болады.
Сур. 7. Құжат «Расчет удержаний сотрудников организаций»
Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары — ОПВР
Мүгедектігі I және II топ, әрі мерзімсіз белгіленген қызметкерлер үшін жұмыс беруші ОПВР төлеуден босатылады.
ОПВР есептелетіндер:
- III топтағы мүгедектігі бар қызметкерлер;
- мүгедектігі белгілі бір мерзімге белгіленген қызметкерлер;
- мүгедектігі бар балалардың ата-аналары, қорғаншылары және қабылдаушы ата-аналары.
Бұл жағдайда 3,5 % ставка қолданылады.
Есеп Расчет налогов, взносов и отчислений сотрудников организаций құжатында орындалады.
Сур. 8. Құжат «Расчет налогов, взносов и отчислений сотрудников организаций»
ВОСМС және ООСМС
Мүгедектігі бар адамдар үшін міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға жарналарды мемлекет төлейді.
Сондықтан мүгедектігі бар кез келген топтағы қызметкерлердің кірістерінен:
- ВОСМС ұсталмайды;
- ООСМС жұмыс беруші тарапынан есептелмейді.
Мүгедектігі бар баланың ата-аналары мен қорғаншылары/қамқоршылары үшін мұндай босату қарастырылмаған.
Олар үшін:
- ВОСМС — 2 %;
- ООСМС — 3 %.
Маңызды: мүгедектігі бар қызметкердің жеңілдігін автоматты түрде мүгедектігі бар баланың ата-анасына немесе қамқоршысына қолданбаңыз. Бұл санаттарға әртүрлі қағидалар қолданылады.
Әлеуметтік аударымдар
Мүгедектігі бар қызметкерлер, сондай-ақ мүгедектігі бар баланың ата-аналары мен қамқоршылары әлеуметтік аударымдардан босатылмайды.
Жұмыс беруші әлеуметтік аударымдарды мынадай тұлғалар үшін есептейді:
- мүгедектігі бар кез келген санаттағы қызметкерлер;
- мүгедектігі бар баланың ата-аналары.
5 % ставка қолданылады.
Сур. 9. Құжат «Расчет налогов, взносов и отчислений сотрудников организаций»
Бағдарламада әлеуметтік аударымдар есебі Расчет налогов, взносов и отчислений сотрудников организаций құжатында, Социальные отчисления қойындысында орындалады.
Сур. 10. Құжат «Расчет налогов, взносов и отчислений сотрудников организаций»
Әлеуметтік салық
Әлеуметтік салықтың төлеушісі — жұмыс беруші, сондықтан оның есебі жұмыс берушіге қатысты белгіленген салық салу қағидаларына сай жүргізіледі.
Мүгедектігі бар қызметкерлерге, сондай-ақ мүгедектігі бар балалардың ата-аналары мен қамқоршыларына 6 % ставка қолданылады.
Бұл ретте есептелген әлеуметтік салық сомасы әлеуметтік аударымдар сомасына азайтылмайды.
Кемінде 51 % штат саны мүгедектігі бар адамдардан тұратын, заңнамада көзделген тірек-қимыл аппараты, есту, сөйлеу немесе көру бойынша шектеулері бар адамдар еңбек ететін арнайы ұйымдар үшін бөлек босату қарастырылған.
Әлеуметтік салық есебі Расчет налогов, взносов и отчислений сотрудников организаций құжатында, Социальный налог қойындысында орындалады.
Сур. 11. Құжат «Расчет налогов, взносов и отчислений сотрудников организаций»
Жалақы есептемес бұрын нені тексеру керек
Мүгедектігі бар қызметкерге жалақы есептер алдында мына пункттерді тексеріңіз:
- Жеке тұлға карточкасында мүгедектік туралы деректер тіркелген.
- Мүгедектік тобы дұрыс көрсетілген.
- Анықтаманың қолданылу мерзімі дұрыс толтырылған.
- Мерзімсіз I немесе II топ үшін қызметкер өтініш берсе, Исчислять ОПВ белгісі дұрыс бапталған.
- Шегерім құқығы бар болса, Заявление на предоставление вычетов ИПН жасалған.
- Регистрде қажетті регламенттелген есептік көрсеткіштер толтырылған.
- Есептен кейін ИПН, ОПВ, ОПВР, ОСМС, әлеуметтік аударымдар және әлеуметтік салық тексерілген.
Маңызды: есептеудің ерекшеліктерін айқындаудың негізгі көзі — жеке тұлғаның мүгедектігі туралы мәліметтер. Мүгедектік тобы немесе оның қолданылу мерзіміндегі қате міндетті төлемдерді есептеу тәртібіне әсер етуі мүмкін.
Мүгедектік туралы деректер енгізіліп, қажетті шегерімдер тағайындалғаннан кейін бағдарлама осы деректерді жалақыны, салықтарды, жарналар мен аударымдарды әрі қарай есептеуде қолданады.
