ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі еңбек қатынастарының ашықтығы мен заңдылығын қамтамасыз ету мақсатында жұмыс берушілер ҚР Еңбек кодексіне сәйкес қызметкермен еңбек шартын жасасу және оны бұзу туралы, сондай-ақ оған енгізілген барлық өзгерістер мен (немесе) толықтырулар туралы мәліметтерді ЕСУТД-ға енгізуге міндетті екенін хабарлайды. Бұл міндетті орындамау әкімшілік жауапкершілікке әкеледі.
Құқықтық негіздер және ағымдағы көрсеткіштер
Еңбек қатынастары туралы деректерді ЕСУТД-ға енгізу жөніндегі жұмыс берушілердің міндеті ҚР Еңбек кодексінің 23-бабының 2-тармағының 27) тармақшасында бекітілген. Ағымдағы жылдың 22 қаңтарына қарай ЕСУТД-да 6,3 млн-нан астам еңбек шарты тіркелді, бұл жалпы санының 91%-ын құрайды. Өңірлер бойынша тіркелу деңгейі 85%-дан 95%-ға дейін өзгереді.
Еңбек шарттарын тіркеу не үшін қажет
Еңбек шарттарын ЕСУТД-да тіркеу жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы еңбек қатынастарының барын ресми растауға мүмкіндік береді. Бұл азаматтардың еңбек, әлеуметтік және зейнетақы құқықтарының сақталуы үшін негізгі шарт.
Электрондық еңбек шарты еңбекақының уақтылы төленуін, әлеуметтік төлемдер мен зейнетақымен қамсыздандыруды қамтамасыз етеді, сондай-ақ еңбек даулары туындаған жағдайда құқықтық қорғанысты береді.
Мемлекеттік бақылау
Мемлекеттік еңбек инспекторлары ЕСУТД деректерін еңбек шарттарының бар-жоғын талдауға, рәсімделмеген және жасырын жұмыспен қамту тәуекелдерін азайтуға, сондай-ақ міндетті зейнетақы жарналары мен өзге де әлеуметтік аударымдардың аударылуын қадағалауға пайдаланады. Бұзушылықтар немесе сәйкессіздіктер анықталған жағдайда инспекторлар қызметкерлердің құқықтарын қорғау үшін жедел шаралар қабылдай алады.
Қызметкерлерге артықшылықтары
Қызметкерлер үшін электрондық еңбек шарттары жүйесі жұмысқа орналасудың барлық кезеңдерін жеңілдетеді. Атап айтқанда, қағаз құжаттарды жинаудың қажеті болмайды. Бұдан бөлек, қызметкердің еңбек қызметі туралы барлық ақпарат ЕСУТД-да сақталып, көрсетілетіндіктен, еңбек кітапшасын қағаз тасымалдағышта жүргізу қажеттілігі жойылады.
Жұмыс берушілерге пайдасы
Жұмыс берушілер үшін ЕСУТД-ны пайдалану кадрлық іс жүргізуді, соның ішінде жұмысқа қабылдау және персоналды ауыстыру үдерістерін оңтайландыруға мүмкіндік береді. Үміткердің электрондық жеке ісіне қол жеткізу арқылы жұмыс беруші жеке куәлік, білім туралы диплом, еңбек өтілі, біліктілік және бұрынғы еңбек жолы туралы расталған мәліметтерді ала алады. Бұл персоналды іріктеу сапасын арттырып, кадрлық тәуекелдерді азайтады.
Бұзушылықтар үшін жауапкершілік
2025 жылдан бастап Қазақстан Республикасының «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексінің нормаларына сәйкес, еңбек шарттары туралы мәліметтерді ЕСУТД-ға енгізбеген немесе уақтылы енгізбеген жұмыс берушілерге әкімшілік айыппұлдар түріндегі жауапкершілік көзделген.
Еңбек шарттары қайда және қалай тіркеледі
Еңбек шарттарын тіркеу hr.enbek.kz еңбек ресурстары порталы арқылы жүзеге асырылады; ол Электрондық еңбек биржасының жұмыспен қамтуға арналған цифрлық экожүйесіне кіреді. Бұл экожүйе азаматтарды кәсіби жолының барлық кезеңінде сүйемелдейді: мамандық таңдаудан бастап еңбек қатынастарын ресімдеуге дейін.
Бір ғана есептік жазбаны пайдалана отырып, азамат Enbek.kz порталында немесе мобильді қосымшасында жұмыс таба алады не жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік қызметтерді ала алады, Skills.Enbek.kz платформасында жаңа дағдыларды меңгере алады, сондай-ақ Business.Enbek.kz порталы арқылы бизнесті ашуға арналған мемлекеттік грантқа өтінім бере алады. Қосымша түрде жүйе функционалы Enbek HR мобильді қосымшасы арқылы қолжетімді.
