Шетелдік ұйым Қазақстан аумағында тұрақты мекеме ашуға қай жағдайда құқылы?

1. Қазақстанда «Тұрақты мекеме» (ПУ) ұғымы

Резидент емес ұйымның тұрақты мекемесі — Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты негізде бизнес қызметін жүзеге асыратын шетелдік ұйымның құрылымдық бөлімшесі. Бұл салық салу және есептілік тұрғысынан оны жергілікті заңды тұлғаға теңестіреді.

2. Қай жағдайда тұрақты мекеме ашу міндеті туындайды

2.1. Негізгі шарттар

Шетелдік ұйым тұрақты мекемені мына жағдайда ресімдеуге міндетті:

• Қазақстан аумағында қызмет көрсету, өндіріс, буып-түю немесе тауарлар/жұмыстарды тиеп-жөнелту бойынша нақты орны бар;
• Қазақстан аумағында ұйымның өз қызметкерлері жұмыс істейді немесе резидент емес компания атынан еңбек шарттары бойынша персонал тартылады;
• Қызмет жүйелі түрде жүргізіледі, бір реттік не кездейсоқ емес;
• ҚР-да қызметтерді/жұмыстарды орындау ұзақтығы соңғы 12 ай ішінде 183 күннен асады (бір немесе өзара байланысты жобалар бойынша).

Бұл қағида бірнеше шарттар (жобалар) өзара байланыстылығы бойынша біріктірілсе де қолданылады (мысалы: бір-бірімен байланысты бірнеше мердігерлік).

2.2. ПУ ашу қажет болатын жағдайлардың мысалдары:

• ҚР аумағында қызмет көрсету/жеткізу үшін филиал немесе өкілдік ашу;
• Резидент емес компания жүзеге асыратын 183 күннен астам ұзақ мерзімді монтаждау немесе құрылыс жұмыстары;
• Ұзақ мерзімді шарттар бойынша инженерлік, консультациялық немесе өзге де кәсіби қызметтерді тұрақты көрсету;
• Қазақстанда өнім өндіру немесе қаптауға арналған жабдықты/персоналды орналастыру.

3. Тұрақты мекемені тіркеу тәртібі

3.1. Құжаттарды дайындау

Стандартты пакет:

1. Тұрақты мекемені тіркеу туралы салық органына өтініш;
2. Шетелдік компанияның құрылтай құжаттары;
3. Инкорпорация елінде тіркелгенін растайтын құжат (сауда тізілімінен үзінді, тіркеу туралы сертификат және т.б.);
4. Инкорпорация еліндегі салықтық тіркеуді растайтын құжат;
5. Бенефициарлық меншік иесі туралы мәліметтерді ашатын құжаттар;
6. Өкілге сенімхат (құжаттарды шетелдік ұйымның басшысы өзі тапсырмаса);
7. Барлық құжаттардың қазақ және/немесе орыс тіліне нотариалды куәландырылған аудармасы.

Барлық құжаттар елге байланысты заңдастырылуға/апостиль қойылуға тиіс және қазақ немесе орыс тіліне нотариалды куәландырылған аудармасы болуы қажет.

Қалай тапсыруға болады:

• Жоспарланған қызмет орны бойынша Мемлекеттік кірістер комитетінің тиісті бөлімшесіне (салық органы).

3.2. Мерзім және нәтиже

• Тіркеу 3 жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады.
• Құжаттар пакеті тексерілгеннен кейін Салық органдарында резидент емес тұлғаны тіркеу туралы куәлік беріледі.

3.3. ЖСН/БСН алу

• Тұрақты мекемеге БСН (бизнес сәйкестендіру нөмірі) беріледі. Ол есептіліктің бәріне, шарттар жасасуға, банк шоттарын ашуға және т.б. қажет.

4. Салық салу және қосарланған салық салуды болдырмау ерекшеліктері

• ПУ тіркелген сәттен бастап ҚР-ның салықтық реттеуіне бағынады (корпоративтік табыс салығы, ҚҚС және т.б.).
• ЕАЭО елдерінің резиденттері және қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісімдері бар елдер үшін өзара есепке алу қағидасы қолданылады (мысалы, Ресей, Беларусь және т.б.):
  — ҚР-да төленген корпоративтік табыс салығы резидент емес тіркелген елде ескеріліп, есепке алынуы мүмкін.

5. Шетелдік компания үшін әрекеттердің соңғы алгоритмі

1. Қызметтің ПУ критерийлеріне сай келу-келмеуін айқындау: жүйелілік, персоналдың болуы, 12 айда 183 күннен ұзақ мерзім.
2. Барлық қажетті құжаттарды дайындап, апостиль қою/заңдастыру және қазақ/орыс тіліне аудармасын жасау.
3. Қызмет орны бойынша салық органына өтініш пен құжаттарды тапсыру.
4. Куәлік пен БСН (жекелеген жағдайларда ЖСН) алу.
5. Қажетті есепке қою рәсімдерінен өту (корпоративтік салықтар, ҚҚС, әлеуметтік аударымдар және т.б.).
6. Қажет болса — жергілікті банкте шот ашу.
7. ҚР заңнамасына сай бухгалтерлік және салықтық есеп жүргізу, тоқсан сайын және жыл сайын есептілікті тапсыру.