Лизинг — негізгі құралдарды кейін сатып алу мүмкіндігімен ұзақ мерзімге жалға беріп қаржыландырудың бір түрі. Бұл ұйымдарға көлік құралдарын, өндірістік жабдықты, ғимараттарды және өзге де жылжымайтын мүлікті кейін меншікке алу мүмкіндігімен жалға алуға мүмкіндік береді.
1С:Предприятие 8.3 жүйесінде лизинг есебі кезең-кезеңімен жүргізіледі. Төменде осы рәсімнің негізгі қадамдары берілген. Лизинг шарты — лизинг беруші мүлікті сатып алып, оны лизинг алушыға уақытша иеленуге және пайдалануға беруге міндеттенетін келісім. Лизингтік шарт бойынша алынған мүлік екі тәсілмен есептелуі мүмкін: лизинг алушының балансында немесе лизинг берушінің балансында.
Лизинг шарты бойынша мүліктің қай баланста көрсетілетіні нақты жазылады. Егер келісімде мүлік «на балансе лизингодателя» деп көрсетілсе, ол 001 «Арендованные основные средства» деген баланстан тыс шотта есепке алынады. Ал егер шартта мүлік «на балансе лизингополучателя» деп белгіленсе, 08 «Вложения во внеоборотные активы» шоты қолданылады.
Лизингті лизинг алушының балансында есепке алу үшін 1С:Предприятие 8.3 бағдарламасында төмендегі нұсқаулықты ұстаныңыз. Егер баптаудың егжей-тегжейін оқуға уақытыңыз тапшы болса, 1С жүйеңізде лизингтік операцияларды баптап беру үшін біздің мамандарға жүгініңіз. Алгоритмдерді баптап береміз, міндетті өрістер мен құжаттарды толтырып береміз, сондай-ақ 1С-та шоттарды қалыптастыру және лизинг төлемдерін есепке алу бойынша үйретіп береміз.
Лизингке сатып алу және есепке қою
1С:Предприятие 8.3 бағдарламасында лизинг операцияларын лизинг алушының балансында жүргізуге болады. Ол үшін келесі қадамдарды орындаңыз:
1. Функционалды мүмкіндіктерді тексеру: Есепке алуды бастамас бұрын, ақпараттық базаңызда лизинг бойынша функционал қосылғанына көз жеткізіңіз. Ол үшін:
- «Главное меню» бөліміне өтіңіз.
- «Настройки»-ды ашып, «Функциональность»-ты таңдаңыз.
- «ОС и НМА» (Основные средства и нематериальные активы) қойындысына өтіңіз.
- «Лизинг» тармағының қасындағы жалауша белгіленгенін тексеріңіз. Бұл лизинг функционалының қосылғанын растайды.
2. Лизинг бойынша қабылдау:
- «ОС и НМА-Поступление ОС» бөлімінен «Поступление в лизинг» опциясын таңдаңыз. Бұл лизинг операцияларын есепке алуды бастауға мүмкіндік береді.
Құжатта «Счет учета» – 76.07.1 екеніне назар аударыңыз. Кестеге сатып алынатын жабдық туралы деректерді енгізіңіз. «Счет учета» ретінде 08.04.1* – «Приобретение компонентов ОС» көрсетіңіз.
Одан кейін құжатты «Провести» жасап, бухгалтерлік өткізбелерді салыстырып тексеріңіз.
ОС-ты есепке қою
1. Мәзірді ашу:
- Бөлім мәзіріне өтіп, «Принятие к учету ОС»-ты таңдаңыз.
2. Жаңа құжат жасау:
- Есепке алу үшін жаңа құжат жасаңыз.
- Форманың жоғарғы өрістеріне қажетті реквизиттерді толтырыңыз:
- Вид операции: тиісті түрін таңдаңыз.
- Номер/Дата: күнін енгізіңіз, құжат нөмірі автоматты түрде қойылады.
- МОЛ (Материально ответственное лицо): мүлікке жауапты тұлғаны көрсетіңіз.
- Местонахождение: жабдық пайдаланылатын орнын көрсетіңіз.
- Событие ОС: есепке қойылып, пайдалануға берілетінін белгілеңіз.
3. Төменгі қойындыларды толтыру:
- «Внеоборотный актив» қойындысын ашып, келесілерді көрсетіңіз:
- Способ поступления: «По договору лизинга» таңдаңыз.
- Контрагент: лизинг берушінің атауын көрсетіңіз.
- Договор: лизинг шартының реквизиттерін енгізіңіз.
- Оборудование: лизинг пәнін көрсетіңіз.
- Склад: мүлік орналасатын орынды көрсетіңіз.
- Счет: есепке алу үшін тізімнен сәйкес шотты таңдаңыз.
«Основные средства» қойындысында анықтамалықта жаңа ОС жасаңыз, «+» түймесін басыңыз. ОС анықтамалығын құру формасы ашылуы тиіс.
Ашылған формада келесі өрістерді толтырыңыз:
«Группа учета ОС» – тізімнен қажетті топты таңдаңыз, мысалы, «Транспортные средства»;
«Наименование» – ОС атауын көрсетіңіз;
«Входит в группу» – ОС.
Толтырғаннан кейін «Записать и закрыть» басыңыз. ОС анықтамалықта пайда болған соң, оны таңдап, толтыруды жалғастырыңыз. Инвентарный номер автоматты түрде беріледі.
«Бухгалтерский учет» қойындысын толтыру
1. Қойындыны ашу:
- ОС-ты есепке қою құжатындағы «Бухгалтерский учет» қойындысына өтіңіз.
2. Өрістерді толтыру:
- Счет учета: 01.03 «Арендованное имущество» таңдаңыз. Осы шотта жалға алынған мүлік есепке алынады.
- Порядок учета: тізімнен «Начисление амортизации» таңдаңыз. Бұл амортизация қалай есептелетінін анықтайды.
- Способ начисления амортизации: «Линейный» таңдаңыз. Линейный әдіс амортизацияны пайдалы қызмет мерзімі бойы біркелкі таратады.
- Счет начисления амортизации: 02.03 «Амортизация арендованного имущества» көрсетіңіз. Мұнда есептелген амортизация көрсетіледі.
- Отображение расходов: тозу қай шоттың дебеті бойынша көрсетілетінін таңдаңыз. Бұл өндірістік шығындар немесе әкімшілік шығындар шоты болуы мүмкін.
- Срок полезного использования: жабдық амортизацияланатын ай санын енгізіңіз. Бұл көрсеткіш амортизация кезеңінің ұзақтығын айқындайды.
«Налоговый учет» қойындысын толтыру
1. Қойындыны ашу:
- ОС-ты есепке қою құжатындағы «Налоговый учет» қойындысына өтіңіз.
2. Өрістерді толтыру:
- Порядок включения стоимости в состав расходов: «Начисление амортизации» таңдаңыз. Бұл мүлік құнының салықтық шығындарға қалай қосылатынын анықтайды.
- Первоначальная стоимость: лизинг берушінің НДС-ті қоспағандағы сатып алу шығынын енгізіңіз. Бұл деректер әдетте лизинг шартында көрсетіледі.
- Способ отражения расходов: «Амортизация» таңдаңыз. Бұл шығындардың амортизация арқылы көрсетілетінін білдіреді.
- Срок амортизации: мүлік амортизацияланатын ай санын енгізіңіз. Бұл мерзім бухгалтерлік есептегі пайдалы қызмет мерзіміне сәйкес болуы тиіс.
Лизингтік қызметтер бойынша лизинг беруші ай сайын счет-фактура ұсынуы мүмкін. Бұл қызметтерді көрсету үшін «Покупки» мәзіріне кіріп, «Поступление (акты, накладные)» бөлімін ашыңыз. Нәтижесінде акт жасау терезесі ашылады.
Поступление жасағанда «Услуги лизинга» таңдаңыз.
Лизингтік қызметтерді көрсету актісін толтыру
1. Акті ашу:
- 1С:Предприятие 8.3 жүйесінде лизингтік қызметтерді көрсету актісін ашыңыз.
2. Акт өрістерін толтыру:
- Актінің нөмірі мен күні: лизинг берушіден алынған акт нөмірі мен күнін енгізіңіз.
- Лизинг шартының реквизиттері: лизинг жүзеге асырылатын шарт деректерін енгізіңіз.
- Ұйымдардың атаулары: лизинг алушы және лизинг беруші ұйым атауларын көрсетіңіз.
3. Лизингтік төлемдер бойынша жолдарды толтыру:
- Номенклатура: «Лизинговый платеж»-ті таңдаңыз немесе енгізіңіз. Бұл өріс төлем түрін көрсетуге арналған.
- Сумма: лизинг берушінің актісінде немесе счет-фактурада көрсетілген соманы енгізіңіз.
4. Қосымша реквизиттер:
- Счет-фактураның күні мен нөмірі: лизинг берушіден алынған счет-фактура деректерін енгізіңіз.
5. Тіркеуді аяқтау:
- Барлық қажетті өрістерді толтырғаннан кейін «Зарегистрироваться» басып, актіні сақтап, тіркеңіз.
Назар аударыңыз: 76.07.2 – контрагентпен есеп айырысуға арналған шот, ал 60.02 – аванстар бойынша есеп айырысу шоты.
Деректерді енгізген соң «Провести» басыңыз. Енді бухгалтерлік және салықтық есепте лизинг қызметтері бойынша шығыстар жазбалары бар. Шығындар бойынша өткізбелерді көру үшін ДтКт батырмасын басып, алынған өткізбелерді тексеріңіз.
Бухгалтерлік есепте лизинг төлемдері шығысқа емес, 76.07.1 «Арендные обязательства» шотының дебетіне жатады. Лизингке келген жабдықтың құны осы шоттың кредиті бойынша көрсетіледі. Лизинг шарты бойынша барлық төлемдер жасалғаннан кейін 76.07.1 шоты жабылады.
Лизингке алынған жабдықтың амортизациясы
1. Есепке алу және амортизация:
-
- Жабдық лизинг алушы ұйымның меншігі болмаса да, оны бухгалтерлік есепте есепке қойып, амортизация есептеу қажет.
2. Амортизацияны автоматты есептеу:
-
- Амортизацияны автоматты есептеу үшін «Закрытие месяца» көмекшісін пайдалануға болады. Бұл құрал есепті кезең соңында амортизацияны автоматты түрде есептеп, көрсетеді.
3. Амортизацияны қолмен есептеу:
-
- Амортизацияны «ОС и НМА» мәзіріндегі «Амортизация и износ ОС» құжаты арқылы қолмен де есептеуге болады. Бұл құжатта амортизация параметрлерін егжей-тегжейлі баптап, есепте көрсетуге мүмкіндік бар.
Қорытынды: лизинг операциялары бойынша бухгалтерлік және салықтық есеп арасында айырмашылық бар. Салық есебінде шығыстар салықтық амортизация шегерілгеннен кейін танылады. Егер 1С 8.3 жүйесінде кәсіпорынның «Учетная политикасы» дұрыс бапталса, бағдарлама амортизацияны автоматты есептеп, лизинг бойынша шығыстарды шығарып, бухгалтерлік және салықтық есеп арасындағы айырманы қосымша көрсетеді.
