1С:Бухгалтерия 8 ред. 3.0 жүйесіндегі жалпы шаруашылық шығындары
Жалпы шаруашылық шығындары — өндірістік үдеріспен тікелей байланысы болмаса, аяқталмаған өндіріс пен дайын өнімнің нақты өзіндік құнына енгізілмейтін шығындар. ФСБУ 5/2019 26-тармағының «г» тармақшасына сәйкес, жалпы шаруашылық шығындары өнім өндірумен, жұмыстарды орындаумен немесе қызмет көрсетумен тікелей байланысты болған жағдайлар ерекшелік болып табылады. Мұндайда бұл шығындар өнімнің өзіндік құнына енгізілуі мүмкін.
Бухгалтерлік есепте бұл шығындар көбіне 26 «Общехозяйственные расходы» шотында есепке алынады және, әдетте, өткізу өзіндік құнына енгізіледі ( директ-костинг әдісі). Салық есебінде бұл шығындар әрдайым жанама болып саналатынын ескерген жөн.
1. 1С:Бухгалтерия 8 ред. 3.0 жүйесінде 26-шотты жабу тәртібі
1С:Бухгалтерия 8 ред. 3.0 жүйесінде «Закрытие месяца» өңдеуіндегі «Закрытие счетов затрат 20, 23, 25, 26» операциясын орындау кезінде 26-шотты жабудың екі нұсқасы қарастырылған:
1-нұсқа: 26-шот 90.08.1 шотына жабылады
Бұл нұсқа «Учетная политика» пішініндегі «Учет затрат» бөлімінде әртүрлі шығын шоттары (мысалы, 20.01, 25, 26) бойынша бірнеше жалауша белгіленген болса қолданылады. Бұл жағдайда 26-шоттағы шығындар салық есебінде жанама ретінде жіктеледі. 26-шот 90.08.1 шотына жабылады және бұл шығындар әрдайым жанама ретінде есепке алынады.
2-нұсқа: 26-шот 90.02.1 шотына жабылады
Бұл нұсқа «Учетная политика» пішінінде тек 26-шот бойынша ғана жалауша қойылғанда қолданылады (өндірістік үдеріспен байланысты емес ұйымдар үшін, мысалы, комиссионерлер, агенттер, брокерлер). Мұндайда 26-шоттағы шығындар салық есебіндегі баптауға қарай тікелей де, жанама да болуы мүмкін.
2. 26-шоттағы тікелей және жанама шығындарды қалай баптау керек
26-шоттағы шығындарды салық есебінде тікелей немесе жанама ретінде дұрыс жіктеу үшін 1С:Бухгалтерия 8 жүйесінде келесі әрекеттерді орындаңыз:
- «Главное» мәзіріне өтіңіз.
- «Налоги и отчеты» тармағын таңдаңыз.
- Сосын «Налог на прибыль» ашыңыз.
- «Настройки налогов и отчетов» пішінінде «Способ формирования стоимости продукции, работ, услуг» ауыстырғышын табыңыз.
- 26-шоттағы шығындарды тікелей немесе жанама ретінде жіктеуге мүмкіндік беретін тиісті баптауды қосыңыз.
Егер ұйым директ-костинг әдісін қолданып, шығындар өндірістік үдеріспен байланысты болмаса, 26-шоттағы шығындар жанамаға жатады. Ал егер ұйым шығындардың өндіріспен тікелей байланысын растай алса, оларды тікелей шығындар ретінде есепке алуға болады.
3. Әртүрлі жағдайларда қолдану мысалдары
Мысал 1: Өндірістік компания
Өндіріспен айналысатын компания шығындардың жалпы есебін қолданып, директ-костинг әдісін пайдаланады. Егер жалпы шаруашылық шығындары өндірістік үдеріспен байланысты болса (мысалы, өндірісті басқару шығындары), оларды өнімнің өзіндік құнына енгізуге болады. Бұл жағдайда 26-шот 90.08.1 шотына жабылады.
Мысал 2: Өндірістік үдеріспен байланысы жоқ компания (мысалы, комиссионерлер)
Өндіріспен айналыспайтын компаниялар үшін, мысалы, комиссионерлер немесе брокерлер, 26-шоттағы барлық шығындар жанама болып саналады және 90.02.1 шотына жабылады. Бұл шығындар тауарлардың өзіндік құнына енгізілмейді, бизнесті басқару шығындары ретінде есепке алынады.
4. Маңызды жайттар
- 1С-та жалпы шаруашылық шығындарын дұрыс жүргізу үшін бағдарламаның конфигурациясын жаңарту қажет.
- 26-шотты жабарда салық есебінде бұл шығындардың есептік саясатта таңдалған баптауларға байланысты тікелей де, жанама да болуы мүмкін екенін ескеріңіз.
- Жанама шығындар дайын өнімнің өзіндік құнына енгізілмейді, бірақ өткізу өзіндік құнында ескерілуі мүмкін.
Қорытынды
1С:Бухгалтерия 8 жүйесінде жалпы шаруашылық шығындарының есебін дұрыс баптау салық заңнамасына сәйкестікті қамтамасыз етеді және шығындарды дұрыс бөлмеуден туындайтын айыппұлдардың алдын алады. Есептік саясатыңыздың дұрыс бапталғанына және 26-шоттағы шығындардың компанияңыз қызметінің түріне қарай жіктелгеніне көз жеткізіңіз.
