Қазақстанға арналған 1С:Бухгалтерия 8 (редакция 3.0) бағдарламасында еңбекке жарамсыздық парағын есептеу және есепке жазу жөніндегі нұсқаулық
Уақытша еңбекке жарамсыздықта жүрген қызметкерлерге төлем тек еңбекке жарамсыздық парағын ұсынғаннан кейін жүргізіледі. Есептеу қызметкердің алдыңғы екі жылдағы орташа жалақысы негізінде жасалады. Мысалы, есеп 2020 жылы жүргізілсе, орташа табысты анықтау үшін 2018 және 2019 жылдардың деректері ескеріледі. Қызметкер жаңа жұмысқа жақында орналасса, алдыңғы жұмыс орындарындағы жалақы да ескеріледі, ол үшін соңғы жұмыс орнынан жалақы туралы анықтама тапсырылады.
Егер қызметкер мұндай анықтама бере алмаса, еңбекке жарамсыздық бойынша төлемді есептеу үшін ең төменгі орташа күндік табыс алынады, ол науқастану күніне қолданыстағы ең төменгі жалақыға (ЕТЖ) байланысты. Минималды және максималды мөлшерлер төмендегідей:
- Ең төменгі күндік төлем — 398,79 теңге.
- Ең жоғары күндік төлем — 2301,37 теңге.
Есептеу үшін маңызды параметрлер:
- Қызметкердің жалпы еңбек өтілі:
- Еңбек өтілі 5 жылға дейін болса — орташа табыстың 60% алынады.
- 5 жылдан 8 жылға дейін — 80%.
- 8 жыл және одан көп — 100%.
- Еңбек өтілі алты айдан кем қызметкерлер үшін есептеу ең төменгі жалақы бойынша жүргізіледі.
Назар аударыңыз: Уақытша еңбекке жарамсыздық бойынша жәрдемақыдан ЖТС 13% ұсталады. Ерекше жағдай — декреттік демалыс, одан салық ұсталмайды.
1 — ші қадам: Еңбекке жарамсыздық парағын қалыптастыру
- 1С-те Оплаты больничных листов үшін карточку вида начисления ашыңыз.
- Расчеты қойындысында уақытша еңбекке жарамсыздық бойынша жәрдемақыны есептеу тәсілін орнатыңыз, по среднему заработку для больничных есептеуін таңдаңыз.
- Прочее қойындысында еңбекке жарамсыздықты есептеу базасын көрсетіңіз (қызметкердің негізгі жоспарлы есептеулері: мысалы, оклад по дням, оклад по часам, часовая ставка және т. б.).
2 — ші қадам: Еңбекке жарамсыздық бойынша төлемді есепке жазу
- «Зарплата» бөліміне өтіңіз де, «Начисление зарплаты сотрудникам организации» құжатын таңдаңыз.
- Құжаттың «шапкасында» айын көрсетіп, есеп түрі ретінде Оплата больничных листов тармағын таңдаңыз.
- Құжаттың кестелік бөлігінде төлем есептелетін қызметкерді көрсетіп, тиісті есеп түрін таңдаңыз.
- Жәрдемақы сомасын есептеу үшін «Рассчитать» — «Рассчитать больничный лист» батырмасын басыңыз.
- Расчет больничного листа өңдеу терезесі ашылады. Мұнда құжаттағы деректер негізінде есеп түрі мен қызметкер автоматты түрде толтырылады.
3 — ші қадам: Орташа табысты есептеу
- Период өрісінде еңбекке жарамсыздық парағындағы деректерге сәйкес уақыт аралығын көрсетіңіз.
- Ай бойынша жәрдемақы мөлшерін шектеу қажет болса, Ограничивать размер пособия за месяц жалаушасын қойыңыз. Бұл жағдайда сома ең жоғары шектен (15 АЕК) аспайды.
- «Рассчитать» батырмасын басыңыз. Осыдан кейін Начисления және Средний заработок кестелік бөлімдері автоматты түрде толтырылады:
Начисления кестелік бөлімінде: Дни, Часы, Дата окончания көрсетіледі.
Результат бағанында орташа табыс негізінде есептелген жәрдемақы мөлшері көрінеді.
Средний заработок кестелік бөлімінде қызметкердің соңғы 12 айдағы, еңбекке жарамсыздық төлемін есептеуге дейінгі кірістері туралы деректер көрсетіледі. Егер мұндай деректер жүйеде жоқ болса, оларды қолмен енгізу қажет.
4 — ші қадам: Нәтижені құжатқа көшіру
- Есептеу аяқталғаннан кейін «Перенести в документ» батырмасын басып, Расчет больничного листа өңдеуінен алынған деректерді Начисление зарплаты сотрудникам организации құжатына көшіріңіз.
- Негізгі есептеулерді есептегенде қызметкердің еңбекке жарамсыз болған күндерін ескеріп, жұмыс уақытының есебін қолмен түзетіңіз.
5 — ші қадам: Салықтар мен аударымдарды есептеу
- Нәтижелерді құжатқа көшіргеннен кейін, Қазақстан Республикасының Салық кодексінің талаптарына сәйкес салықтарды, аударымдар мен есептеулерді орындаңыз.
- Барлық есептеулердің дұрыстығын тексеріңіз және уақытша еңбекке жарамсыздық бойынша жәрдемақыдан ЖТС (13%) ұсталатынына көз жеткізіңіз.
Қорытынды
Қазақстанға арналған 1С:Бухгалтерия 8 (редакция 3.0) көмегімен еңбекке жарамсыздық парағын есептеу және есепке жазу үдерісі айтарлықтай жеңілдейді. Еңбек өтілі, алдыңғы жылдардағы табыстар секілді параметрлерді ескеру және барлық төлемдерді автоматты есептеуге жүйені дұрыс баптау маңызды.
