1С:Бухгалтерия 8-дегі әкімшілік шығыстар
Әкімшілік шығыстар — өндірістік үдеріспен тікелей байланысты болмаса, аяқталмаған өндіріс пен дайын өнімнің нақты өзіндік құнына енгізілмейтін шығыстар. Ерекше жағдай — бұл шығыстар тауар өндірумен, жұмыстарды орындаумен немесе қызмет көрсетумен тікелей байланысты болған сәттер. Сондықтан 1С:Бухгалтерия 8 ішінде әкімшілік шығыстар есебін дұрыс баптау қажет, заңнама талаптарына сәйкес болуын қамтамасыз ету және есептегі қателерге жол бермеу үшін.
1. 1С-дегі әкімшілік шығыстар есебінің тәртібі
3.0.89 релизінен бастап 1С:Бухгалтерия 8 жүйесінде әкімшілік шығыстарды есепке алу тәртібі өзгертілді:
- 26-шотта (Жалпы шаруашылық шығыстар) есепке алынатын әкімшілік шығыстар енді тек сатудың өзіндік құнына қосылады. Олар тауарлардың, жұмыстар мен қызметтердің өзіндік құнына енгізілмейді.
- Бұл шығыстар тек өнімді өткізу, жұмыстарды орындау немесе қызмет көрсету аясында ғана ескеріледі.
2. 1С-дегі есеп саясатын баптау
Әкімшілік шығыстар есебін дұрыс баптау үшін 1С:Бухгалтерия 8 ішінде мына қадамдарды орындаңыз:
- Ұйымыңыздың «Учетная политика» бөлігіне өтіңіз.
- «Учет затрат» бөлімінде, «Затраты учитываются на счетах (на счете)» қойындысында қызметіңіз мына бағыттармен байланысты болса, құсбелгілерді белгілеңіз:
- Өнім шығару.
- Жұмыстарды орындау немесе тапсырыс берушілерге қызмет көрсету.
- Егер кемінде бір құсбелгі қойылса, 26-шотты жабу кезінде бухгалтерлік есепте бұл шығыстар 90.08.1 шотына (сатудың өзіндік құны) жабылады. Салық есебінде мұндай шығыстар әрдайым жанама болып саналады.
- Егер «Учетная политика» ішінде бұл құсбелгілердің ешқайсысы қойылмаса (мысалы, өндірістік үдерістермен айналыспайтын агенттер, брокерлер, комиссиягерлер сияқты компаниялар үшін), онда 26-шотты жабу бухгалтерлік есепте 90.02.1 шотына жүргізіледі. Бұл жағдайда 26-шоттағы шығыстар салық есебінде әрі тікелей, әрі жанама болуы мүмкін.
3. 26-шотты жабу
1С:Бухгалтерия 8 жүйесінде 26 «Общехозяйственные расходы» шотын жабу «Закрытие месяца» процесінде «Закрытие счетов затрат 20, 23, 25, 26» регламенттелген операциясы арқылы орындалады.
- Егер «Учетная политика» ішінде өнім шығару немесе жұмыстарды орындау/қызмет көрсету бойынша құсбелгі қойылса, онда:
- Бухгалтерлік есепте 26 шоты 90.08.1 (сатудың өзіндік құны) шотына жабылады.
- Салық есебінде 26-шоттағы шығыстар жанама ретінде жіктеледі.
- Егер «Учетная политика» ішінде құсбелгілер қойылмаса (өндірістік үдерісі жоқ компаниялар үшін):
- Бухгалтерлік есепте 26 шоты 90.02.1 шотына жабылады.
- Салық есебінде 26-шоттағы шығыстар тікелей де, жанама да болуы мүмкін.
4. Салық есебін баптау
26-шоттағы шығыстарды салық есебінде тікелей немесе жанама ретінде дұрыс жіктеу үшін мына әрекеттерді орындаңыз:
- «Главное» бөліміне өтіңіз.
- «Налоги и отчеты» тармағын таңдаңыз.
- «Налог на прибыль» бөліміне өтіңіз.
- «Перечень прямых расходов» тармағын таңдаңыз.
- 26-шоттағы шығыстарды дұрыс жіктеу үшін өндірістің тікелей шығыстарын қалыптастырудың қажетті тәсілін белгілеңіз.
5. Әр түрлі ұйымдар үшін баптау мысалдары
Мысал 1: Өндірістік ұйым
Есеп саясатында келесі құсбелгілер қойылған өндірістік компания үшін:
- Өнім шығару.
- Жұмыстарды орындау немесе қызмет көрсету.
Бұл жағдайда 26-шоттағы әкімшілік шығыстар сатудың өзіндік құнына қосылады, ал салық есебінде жанама ретінде жіктеледі.
Мысал 2: Агенттік компания
Өндірістік үдерісі жоқ компания үшін (мысалы, агент немесе брокер) есеп саясатында өнім шығаруға және қызмет көрсетуге қатысты құсбелгілер қойылмайды. Мұндай жағдайда 26-шоттағы шығыстар 90.02.1 шотына жабылады және салық есебінде тікелей де, жанама да болуы мүмкін.
6. Әкімшілік шығыстар есебін дұрыс баптаудың артықшылықтары
1С ішінде әкімшілік шығыстар есебін дұрыс баптау мына мүмкіндіктерді береді:
- Шығыстарды дәл бөлу — сатудың өзіндік құны мен басқа есеп баптары арасында.
- Салық есебіндегі қателерден аулақ болу — шығыстарды дұрыс жіктеу арқылы.
- Заңнама талаптарын сақтау, бұл айыппұлдар мен салықтық берешектен қорғайды.
Қорытынды
1С:Бухгалтерия 8 жүйесінде әкімшілік шығыстар ФСБУ 5/2019 талаптарына сай дұрыс бапталуы керек. Есеп саясатын баптау, 26-шотты дұрыс жабу және салық есебін реттеу шығыстарды тиімді басқаруға және салық талаптарына сәйкестікті қамтамасыз етуге көмектеседі.
