1. Бөлшек сауда операцияларын есепке алуға кіріспе
1С: Бухгалтерия — бөлшек саудадағы операцияларды есепке алуға арналған әмбебап жүйе. Ол тауар есебін, сатуды, баға белгілеуді және инкассацияны автоматтандыруға мүмкіндік береді. Маңыздысы, жүйе қос жазба принципін қолданады, бұл операциялар есебін ашық етіп, қателерді барынша азайтуға көмектеседі.
2. 1С: Бухгалтерия бағдарламасының мүмкіндіктері
Бағдарлама есепті автоматтандырылған да, автоматтандырылмаған да сауда нүктелерінде жүргізуге арналған құралдар ұсынады. Жүйеде қамтылатын негізгі операциялар:
- Қоймаға тауардың түсуі және кіріске алу.
- Баға белгілеу.
- Тауарды бөлшек сауда қоймасына ауыстыру.
- Тауарларды сату.
- Инкассация және түсімді қабылдау.
Қоймасы жоқ кәсіпорындар үшін де бағдарлама тауардың түсуін және оның көтерме қоймалар арқылы қозғалысын бақылауға мүмкіндік береді.
3. Тауарлар мен қызметтердің түсуі
1С: Бухгалтерияда тауарлардың түсуін тіркеу үшін құжат «Поступление товаров и услуг» қолданылады. Тіркеудің негізгі кезеңдері:
- Алғашқы құжат: жеткізушіден келген тауарлық-ілеспе жүкқұжат немесе қабылдап-беру актісі.
- Белгілер: алғашқы құжаттардың бар-жоғын бақылауға болады, мысалы, «оригинал получен» немесе «документ в электронном виде».
- Контрагент туралы ақпарат: жеткізуші деректері, шарт, есеп айырысу шарттары.
- Қойма: қойма түрі көрсетіледі, мысалы, «Оптовый склад» немесе «Основной склад», сондай-ақ тауардың сақталу орны.
- ҚҚС: жүйе контрагент деректеріне сүйене отырып ҚҚС-ты автоматты есептейді.
- Барлық деректер енгізілгеннен кейін тауар жүйеге енгізіледі және оның түсуі тіркеледі.
4. Баға белгілеу
Тауарға баға қою үшін «Установка цен номенклатуры» құжаты пайдаланылады; оны «Склад» бөлімінен табуға болады. Мүмкіндіктері:
- Әр тауарға бағаны қолмен орнатуға болады.
- Бекітілген сауда үстемақысы қолданылса, бағалар автоматты түрде есептеледі.
- Сатып алушылар санаттары немесе валюталар бойынша әртүрлі баға түрлерін жасау.
5. Тауарды бөлшек қоймаға ауыстыру
Тауарды бөлшек қоймаға ауыстыру үшін құжат «Перемещение» қолданылады. Маңыздылары:
- Тауарды ауыстырғанда әртүрлі есеп шоттарында қос жазба жүргізіледі.
- Тауар әртүрлі үстемақымен келген болса, ауыстыруды бөліп-бөліп орындауға болады.
- Маңыздысы, тауарды тек қоймадағы қолжетімді қалған қалдық шегінде ғана ауыстыруға болады.
6. Тауарларды сату
Тауарлар бөлшек қоймаға ауыстырылғаннан кейін сату басталады. Ол үшін әр қойма бойынша жасалатын «Отчет о розничных продажах» құжаты пайдаланылады. Есепті толтыру кезінде көрсетіледі:
- Қойма түрі немесе нөмірі.
- Келіп түсу бабы: «Приход денежных средств с розничной выручки».
- Қаражат түсетін касса шоты.
- Қажет болса, кіріс шотын және талдамалық есепке алу үшін субконтоны көрсетуге болады.
7. Тауарларды түгендеу
Сату алдында тауарларды түгендеу ұсынылады. Бұл «Склад» → «Инвентаризация товаров» бөлімінде жасалады. Түгендеу аяқталғаннан кейін жүйе қоймадағы тауарлардың өзекті санын көрсетіп, оны нақты қолда барымен салыстырады. Сәйкессіздіктер «Отклонение» бағанында көрсетіледі.
8. Қолма-қол ақшаның келіп түсуі (касса)
Тауар сату түсімі түскен кезде «Банк и касса» бөліміндегі «Поступление наличных» құжатын толтыру қажет. Құжатта көрсетіледі:
- Тауар атауы.
- Операция түрі: «Розничная выручка».
- Қойманың түрі және нөмірі.
- Түсім сомасы.
Құжат өткізілгеннен кейін түсімді есепке алу үшін «Отчет о продажах» құжатын қалыптастыру қажет.
9. Операцияларды автоматтандыру
1С-та автоматтандырылған сату нүктелері де қарастырылған, онда барлық операциялар (түсу, ауыстыру, сату, инкассация) автоматты түрде жүргізіледі, бұл есеп процесін жеңілдетеді.
10. Қорытынды
1С: Бухгалтериядағы бөлшек сауда операцияларын есепке алу тауар қалдықтарын тиімді басқаруға, сатуды бақылауға, есеп айырысудың дәлдігін қамтамасыз етуге және қате жіберу тәуекелдерін азайтуға мүмкіндік береді. Негізгі назарды алғашқы құжаттарды дұрыс ресімдеуге, тауар есебі мен баға белгілеуді баптауға, сондай-ақ дер кезінде түгендеу мен ақшалай қаражатты есепке алуға аудару қажет.
