Қазақстан Республикасында кадрлық есеп пен қызметкерлерді басқарудың өзекті мәселелері

1. Қызметкерді қашықтан жұмысқа аудару

Құқықтық негіз: ҚР ЕК 138-бап

Қадамдар:

1. Қызметкермен келісу (ауызша/жазбаша).
2. Хабарлау – қызметкерге жазбаша хабарлама, жеке қолына не пошта арқылы.
3. Бұйрық шығару – қашықтан жұмыс режиміне ауыстыру (нөмірі мен күні көрсетіледі).
4. Қосымша келісім жасау еңбек шартына (міндетті!).
5. Құжаттарды мұрағаттау.
6. Жағдай/техникамен қамтамасыз ету – жабдық беру немесе қызметкердің өтініші негізінде жеке шығындарын өтеу (электр энергиясы, интернет және т.б.).
7. Барлық кепілдіктерді сақтау: жалақы, демалыс, жұмыс уақыты — әдеттегідей.
8. Уақытша/мерзімсіз ауыстыруды тіркеу – бұйрықта мерзімін көрсетуге болады немесе мерзімсіз қалдыру.

Қызметкер бас тартса — жазбаша бас тарту рәсімделеді, содан кейін жұмыстан шеттету/босату рәсімдері мүмкін.

2. Жалақы сақталмайтын демалысты рәсімдеу

Құқықтық негіз: ҚР ЕК 87-бап

Қадамдар:

1. Қызметкердің өтініші (мерзімі міндетті түрде көрсетіледі).
2. Жұмыс берушінің бұйрығы — демалыс беру туралы.
3. Таныстыру — қызметкерге бұйрықты қол қойғыза отырып таныстыру.
4. Кері қайтару қажет болса — кадр қызметі қызметтік жазба дайындайды, қызметкерді хабардар етеді, оның жазбаша келісімін алады, соның негізінде кері қайтару туралы бұйрық шығарылады.
5. Құжаттар топтамасы: өтініш, демалыс/кері қайтару туралы бұйрық, қызметтік жазба, хабарлама, қызметкердің келісімі.

3. Тоқтап қалуды (простой) рәсімдеу

Құқықтық негіз: ҚР ЕК 1, 42, 80-баптар

Қадамдар:

1. Баянхат — тоқтап қалу мән-жайлары туралы.
2. Тоқтап қалу туралы бұйрық (себебін көрсету: жұмыс беруші, қызметкер немесе бөгде мән-жайлар).
3. Мүдделі тараптарды хабардар ету.
4. Еңбекақы төлеу тәртібі (мүмкін болса — жеке бұйрықпен).
5. Кезеңді табельде көрсету.
6. Тоқтап қалу жойылса — күшін жою туралы бұйрық.

Маңызды: тоқтап қалу кезеңінде қызметкерге қашықтан жұмыс істеуге рұқсат берілсе — бөлек жазбаша рұқсат рәсімдеңіз!

4. Икемді жұмыс кестесін енгізу

Қадамдар:

1. Қызметкермен келісу.
2. Қосымша келісім — еңбек шартына икемді кестеге көшу шарттарын енгізу.
3. Режимді белгілеу туралы бұйрық (мерзімдері/уақыты нақты көрсетіледі).

5. Толық емес жұмыс күнін енгізу

Қадамдар:

1. Қызметкерді кемінде 15 күн бұрын (еңбек шартында өзгеше болса — соған сай) жазбаша хабарлау.
2. Келісу — келіспесе, тиісті бап бойынша еңбек шартын бұзу мүмкін.
3. Қосымша келісім — еңбек шартына өзгерістер енгізу.
4. Толық емес жұмыс күніне ауыстыру туралы бұйрық.

6. Қоса атқаруды немесе уақытша/тұрақты ауыстыруды рәсімдеу

Қадамдар:

1. Қызметкерді хабардар ету.
2. Жазбаша келісім.
3. Қосымша келісім — еңбек шартына.
4. Ауыстыру/қоса атқару туралы бұйрық — өзгерістердің басталу күнімен.
5. Бұрынғы лауазымға қайтару үшін қайтадан: хабарлау, келісім, бұйрық.

7. Уақыттан тыс жұмысты (сверхуроч) рәсімдеу

Шектеулер: айына 12 сағаттан/жылына 120 сағаттан аспау, тәулігіне 2 сағаттан артық емес

Қадамдар:

1. Қызметкердің жазбаша келісімін алу.
2. Уақыттан тыс жұмысқа тарту туралы бұйрық.
3. Қызметкерді хабардар ету.
4. Уақыттан тыс жұмысты уақыт есебі табеліне енгізу.
5. Жоғарылатылған мөлшерде ақы төлеу (кемінде 1,5 есе; кесімдіде — ставканың кемінде 50%-ы).

8. Еңбек қатынастарын азаматтық-құқықтыққа ауыстыру

Қадамдар:

1. Қызметкерді хабардар ету — тараптардың келісімімен еңбек шартын бұзу туралы (қызметкердің жауабы — 3 күн).
2. Еңбек шартын бұзу туралы келісім.
3. Еңбек шартын тоқтату туралы бұйрық, барлық өтемақыларды есептеу.
4. Осыдан кейін — азаматтық-құқықтық шарт (ГПХ) жасалады (қызмет көрсету, мердігерлік, агенттік).
5. Қажетті актілерді, өтініштерді, келісімдерді жинау және рәсімдеу.

9. Штатты қысқартуды рәсімдеу

Шектеу: демалыс не еңбекке уақытша жарамсыздық кезеңінде, жүкті қызметкерлерді, кішкентай баласы барларды және т.б. жұмыстан босатуға болмайды (ҚР ЕК 54, 53-баптар).

Қадамдар:

1. Мемлекеттік органды және қызметкерді 1 ай бұрын хабардар ету.
2. Штат кестесіне өзгерістер енгізу туралы бұйрық.
3. Босату туралы бұйрық және қызметкерді хабардар ету (қол қойғызу/тапсырыс хатпен).
4. Сұратылған анықтамаларды беру.
5. Есеп айырысу: жалақы, өтемақылар, пайдаланылмаған демалысқа өтемақы, шығу жәрдемақысы (кемінде 1 айлық жалақы).
6. Барлық құжаттарды тапсыру — еңбек шарты аяқталған күні.

Қорытынды

Маңызды!
Жұмыстан босату, ауыстыру, демалыстар, икемді не қысқартылған режимдер, қашықтан жұмыс және өзге әрекеттер әрдайым мына құжаттармен расталуы тиіс:

• жазбаша хабарламалармен,
• бұйрықтармен,
• келісімдермен,
• уақыт есебі табельдерімен,
• жеке карточкалардағы белгілермен.

Автоматтандыру үшін 1С:Зарплата и Управление персоналом для Казахстана жүйесін пайдаланыңыз — бағдарлама бұйрықтар мен шарттарды, еңбек қатынастарын рәсімдеуді, демалыс, уақыттан тыс жұмыс, тоқтап қалу есебін жеңілдетеді.